Би завтай хүн

Блоггер анд Хишгээгийн цаг, завын тухай бичсэн бичлэгийг уншаад нэгийг бичмээр санагдлаа.

Би их сониуч болохоор янз бүрийн зүйлс оролдох туйлын дуртай. Багаасаа л ээждээ "холион бантангийн цуглуулга" гэж хэлэгдсэн, юм юм руу үсчсэн, тэгж байгаад л шохоорхол нь буураад ирэхээр хаячихдаг хүүхэд байлаа. Гэхдээ мэдээж дуртай зүйлсээсээ бол уйдахгүй л дээ.

Блогийг тэр л янзаар шохоорхлын үүднээс эхэлсэн. Эхэндээ өдөр болгон бичлэг оруулах гэж хичээдэг байсан, тиймдээ ч блогоо "Өнөөдөр" гэж нэрлэсэн хэрэг. За тэгээд хагас сар хэртэй өдөр болгон бичлэг оруулав аа, тэгсэн уйдаж эхлэх шинжтэй. Бичиж байгаа зүйлс маань ч "бантангийн жор" тийшээ хандаад явчихав. Заримдаа найз нөхөдтэйгээ хонуут өнжүүтээр наргих хэрэг ч гарна.

Ингээд л блог бичиж эхэлсэн үеэсээ огт өөр бодолтой болчихож байгаа юм. Блог маань надад ч бас үр ашгаа өгөхгүй бол бичих ямар хэрэг байна вэ гэсэн бодол төрөөд, хүнд хэрэгцээтэйгээсээ гадна өөрт хэрэгцээтэй зүйлс бичдэг болъюу гэж шийдээд өдийг хүрсэн билээ. Гэхдээ заримдаа ч мунхаглал сараачдагаа нуух юун.

Хүн гэдэг сэрүүн байхдаа өч төчнөөн зүйлсийг бодож, сэтгэж байдаг. Даанч ихэнхийг нь хэсэг хугацааны дараа санадаггүй. Муу бодлыг ч яахав мартаж л байвал сайн. Харин сайн сайхан бодлыг, өөртөө эрч хүч өгөх санааг мартмааргүй байна. Ингэхэд минь таны тольдож буй энэ блог надад тус болдог юм. Өөрөөр хэлбэл, Төгсөөгийн дурьдсанаар Өнгөрснийг мартахгүй гэж өөртөө зориулан бичиж байгаа маань энэ.

Бас нэг шалтгаан нь сурах үйлстэй холбоотой. Аливаа зүйлсийг суралцан, өөрийн болгох хамгийн үр дүнтэй арга нь "бусдад зааж өгөх" байдаг юм байна. Их сургуулийн лекц л гэхэд 5-хан хувийн үр дүнтэй байдаг бол бусдад зааж өгснөөр та 90 хувийн үр ашигтайгаар суралцаж чадна. Тийм ч учраас ирээдүй рүүгээ тэмүүлж буй залуус маань блог бичиж байх нь хэрэгтэй юм болов уу гэж бодно.

Цаг завын тухайд хэдэн үг хэлэхэд, намайг яаж энэ их ажлыг амжуулдаг байна аа гэж дуу алддаг хүн олон байдаг. Тэр дуу алдан гайхахад хүргээд байгаа би гэдэг хүн нь хичээл номынхоо хажуугаар сайн дурын 3 байгууллагыг удирдах үйлст хүчин зүтгэхээс гадна 3 вэб хуудас ажиллуулж, Асуулт самбарт модератор гэх зэрэг зүйлс л хийдэг хэрэг. Би их унтамхай хүн, амралтын өдөр 12 цаг унтах маань энүүхэнд. Түүнээс гадна мессенжэрээр чатлах, вэб хуудас хэсэх, найз нөхөдтэйгээ наргиж цэнгэх гээд л ихэнх цагаа үрнэ. Зөнгөөрөө байгаад байя гэвэл залхуугийн туйл л даа.
Гэтэл Японы аж үйлдвэржилтийн эцэг Шибүсава Эй-ичи л гэхэд амьдралынхаа туршид 500 гаруй компанийг байгуулан, нэгэн зэрэг хэдэн арван компанийн удирдлагад ажиллаж байсан гэдэг. Надтай харьцуулшгүй байгаа биз дээ. Надаас илүү их ажилтай хүн энэ хорвоод өч төчнөөн байгаа. Тиймээс би өөрийгөө завгүй гэж хэлэх эрхгүй хүн. Тийм ээ, би завтай хүн билээ. Тэгж яривал та ч завтай, худлаа гэвэл түрүүний бүтэн сайнд та яалаа даа? хэхэ. Хэн ч гэсэн ямар нэг ажлыг бүтээе гэж хүсвэл зав гаргаж чадна шүү дээ. Бид бүгд завтай хүмүүс. Энэ их завтай цагаа өөрт хэрэгтэй, бусдад ашигтай үйлст зарцуулцгаая.

Боловсролоос түрүүнд "сэтгэлийн ноён нуруу"-г хөгжүүлцгээ!

Накасонэ Ясүхиро (Японы ерөнхий сайд асан)

2004 оны 12-р сард гаргасан судалгаагаар Японы 15 настнуудын боловсролын доройтол тодорхой гарч ирэв. Хамгийн эмзэглүүштэй нь, уншиж ойлгох чадвар буюу "логиктой сэтгэх чадвар" гэсэн үзүүлэлтээр 8-р байраас 14-р байр луу ухарсан үзүүлэлт гарчээ.

Энэ юуг илэрхийлж байна вэ? Миний хувьд, боловсролын талаарх эрт эдүгээгийн ойлголтод буй алдаа дутагдлын илрэл болсон, (дэлхийн хоёрдугаар) дайны дараах боловсролын системийн гажиг нь нууж хаах аргагүй болтлоо архагшсан нь энэ гэдгээс өөр бодол төрөхгүй нь.

Миний бага сургуулийн нэгдүгээр ангийн багш Очиай Тацүжи гэдэг ачит хүн байсан юм. Сурагчдаа хайраар өлгийдсөн, нас тогтсон болоод ч тэр үү, хүнийхээ хувьд өсч хөгжсөн багш байсан болохоор сурагчиддаа хайрлагдсан хүн байжээ. Би Очиай багшаар "сэтгэлийн ноён нуруу"-гаа тэгшлүүлсэн хэмээн одоо ч талархаж явдаг юм. Тийм ч учраас хуримын ёслолдоо багшийгаа гэрчээр урьсан билээ.
Сэтгэлийн ноён нуруу буюу ухамсрын боловсрол гэдэг нь худал хэлэхгүй, эцэг эхээ дээдлэх, хүн болж төрснийхөө хувьд амьдрах үндсэн зарчим юм.
Бага сургуульд (6-12 нас), багш хүн сурагчдаа чанд хатуу байдал, хайр энэрэлийг хослуулан байж элдвийг зааж сургах ёстой. Дунд сургуульд (12-15 нас) ороход гэр бүл, ертөнц зэрэг өөрийн эргэн тойрон дахь зүйлсийн хамаарлыг ойлгуулна. Ахлах сургуульд (15-18 нас) хүсэл зориг, их сургуульд (18-22 нас) хариуцлагатай байдлыг зааж сургах нь сургууль тус бүрийн үүрэг биз ээ.

Гэтэл дайны дараах боловсролын систем нь өөрийгөө хянах чадвар, ёс суртахууны бэлтгэлийг заалгүйгээр Америкийн боловсролын чиглэлийг тэр чигээр нь хуулбарлаж, хувь хүний онцлог, идэвхтэй байдал зэргийг үнэлж, зааж сургахыг эрмэлзэж иржээ. Чөлөөтэй байдал гэдгийг буруугаар ойлгоод, "дураараа дургих" нь үнэт зүйл болон хувирсан байна.

Америкчуудад Христийн шашин хэмээх, өөрийгөө хянах ноён нуруу болох зүйл байдаг. Үүнтэй адилаар, дайны өмнөх Японд "Шүүшин" (1880-1945 онд Японы сургуулиудад эзэн хаандаа үнэнч байх, үүний тулд өтгөсийг ачлах, дуулгавартай байх, хичээнгүй байх зэргийг зааж сургадаг байсан хичээлийн нэр) хэмээх хичээл байсан нь сурагчдын тархинд өөрийгөө хянахыг суулгаж өгдөг байв. Гэтэл дайнд ялагдсанаар уг хичээлийн утга нь алдагдчихсан юм.

Боловсролын хамгийн гол үндэс нь сурагчдыг сэтгэлийн хөдлөлтэй болгох, өөрөөр хэлбэл "чулуу шиг биш" болгоход оршино. Гэтэл техникийн чанартай зүйлсийг л заахаас биш, үндсэн ноён нуруу гэж алга. Өдгөө боловсролын систем маань урсгалаараа л явж байна.

Ийм байдалтай байхад бага сургуулийн багш ч тэр, эцэг эхчүүд ч тэр, муу зүйлс хийхээс буцахгүй. Боловсролын доройтол хүүхдүүдийг нөмрөхөөс ч өөр аргагүй. Ажил хийдэггүй, хичээл сургуульд ч явдаггүй NEET гэж нэрлэгдэх залуус олширч байгаа нь ч ийм шалтгаантай гэж би боддог юм.

Би ерөнхий сайд байхдаа (1982-1987 он) ёс суртахуун, зарчмыг гол ноён нуруу болгон, боловсролын тухай хуулийг өөрчлөхөөр зэхэж байсан боловч чадаагүй. Өөрчлөлт шинэчлэлийг хамгийн ихээр эсэргүүцдэг нь төрийн албан тушаалтнууд байдаг. Тэд хэн нэгэн ахмад хүний ач тусаар дэвшиж гарч ирсэн байдаг болохоор эргээд тэднийгээ үгүйсгэж зүрхэлдэггүй. Боловсрол Соёлын Яам (өдгөөгийн Боловсрол, Соёл, Шинжлэх Ухааны Яам) өнгөн дээрээ улс төрчдийн хэлж буйг сонсч байгаа дүр эсгэн, үнэндээ юуг ч өөрчлөхийг хүсэхгүй байсан билээ. Тэр үед би "Боловсрол Соёлын Яамыг тараавал таарна" гэж хэлж ч байсан удаатай.

Гэхдээ улсын төмөр зам, цахилгаан холбооны компани зэргийн хувьчлал гэх мэт ажлуудад дарагдсаар, "За, одоо л..." гэж хэлэх мөчид миний ерөнхий сайдын сэнтийгээс буух цаг болсон байлаа. Боловсролын шинэчлэлийг хийж чадаагүйдээ одоо хүртэл харамсч явдаг юм.

Цаашид, нэн ялангуяа эхчүүдийг дахин боловсруулах хэрэгцээтэй биз ээ. Дайны дараа генерал Макартур ардчиллыг Японы эхчүүдэд зааж сургахын тулд "Эхчүүдийн дугуйлан" байгуулж байсан. Үүнтэй адилаар "Эхчүүдийн мэдлэгт" хэмээх нэвтрүүлэг телевизээр цацах хэрэгтэй гэж бодном. Энэ л үндэсний телевизийн үүрэг билээ.

Nikkei Business сэтгүүлийн 2005 оны 1-р сарын 10-ны дугаараас орчуулав.

Японы ерөнхий сайд байсан хүний боловсролын талаарх үзэл бодол ийм байна. Монголчуудад маань ч бас хэрэгтэй, санаа авууштай зүйлс олон байгаа учир орчуулахыг зориглон оролдлоо.

Тухайлбал, шашин гэдэг зүйл ард түмэнд жинхэнэ утгаараа хэрхэн хүрдэг тухай Христийн шашны жишээгээр тайлбарласан байна. Тэд 7 хоногийн Ням гариг болгон сүмд очиж, Библиэ уншиж, үйлдсэн нүглээ наминчлан, сэтгэл санаагаа ариусгадаг.
Харин Монголд маань ямар нэг зүйл болохгүй бол хэн нэгэнд даатгаад, мөнгө төлж ном уншуулах, засал хийлгүүлэх мэтээр аргалаад л болчихдог. Сэтгэл санаагаа ариусгаагүй байж, зөв шударга амьдрахын тухай санахын ч хэрэггүй. Өөрийн буруу үйлээ өөгшүүлсээр, үр хүүхэддээ буруу үлгэр дуурайл үзүүлж буйгаа ч анзаарахгүй юм даа, хөөрхий.
Өөрөөр хэлбэл, шашин бол мухар сүсэг биш, ариусал, гэгээрлйин зам мөрийг заагч байх ёстой гэсэн санаа гарч ирж байна. "Санаа сайн бол заяа сайн" гэсэн үгийг үлдээсэн ард түмний үр сад өнөөдөр ганц зоосны төлөө нүдээ ухаад өгөхөөс буцахгүй нүгэлтнүүд болжээ.

Түүнчлэн, өгүүллийн төгсгөлд үндэсний телевизийн үүргийн талаар дурьдсан байна. Үнэхээр Монголд маань "Боловсролын суваг", мэдлэг, мэдээлэл, ариусал, хүний ноён нурууг зааж сургах, үргэлж үглэж байдаг "чалчаа" нэвтрүүлгүүд мах сүүнээс илүү хэрэгцээтэй байна.

Сэтгэл хоосон бол тархи хоосон, тархи хоосон бол ходоод хичнээн дүүрэн байгаад ч амьтнаас ялгагдах зүйлгүй болно.

Хүмүүс ээ, та бүхэн эргэн тойрноо ажиглаач! Таны хайр энэрэл, үлгэр дуурайл гэр бүлийнхэн, найз нөхөд, ойр дотныхонд тань дутагдаж байгаа юм биш биз?

Зарим хүмүүс ширээний ном гэж ярих дуртай байдаг. Би өмнө нь "нэг номыг ширээн дээрээ байнга байлгаж, дахин дахин унших ямар хэрэг байна аа, ямар мартамхай хүн байгаа биш" гэж боддог байлаа. Гэтэл хүн гэдэг мартамхай байдаг нь үнэн аж. Өнөөдөр нэг номыг сэтгэлээ ариустал, амьдрах эрч хүч төртөл уншлаа гэхэд 7 хоногийн дараа өнөөх л залхуу лазан байдал дийлж эхэлнэ. Ийм учраас би, та, бүгдээрээ ёс суртахуун, амьдралын философийн талаар өгүүлсэн номыг ширээний ном болгоцгооё. Ном уншицгаая. "Сэтгэлийн ноён нуруу"-гаа хөвчилцгөөе.

Агьнууд Х.Зоригт
2006.09.30

Саналаа өгнө үү

Passion - Аль дизайныг сонгох вэ?

Окинава арлаар...

Аяны богцоо задлахуй

Японы хамгийн урд захын муж Окинава. Гол дөрвөн арлаасаа нэлээд зайтай тул байгаль цаг уур нь ч, хүн ардын соёл нь ч өвөрмөц юм. Хятад, Тайваньд ойрхон оршдог онцлогоосоо болоод Хятадын соёл хүчтэй нөлөө үзүүлсэн бололтой. Үндэсний хувцас нь ч нүд гялбам.

Ямар нэг зүйлийн тухай ярихын тулд түүхээс нь эхлэх нь зүйн хэрэг. Окинава нь 1872 оноос өмнө албан ёсоор Японы хэсэг биш, Рюүкюү хэмээх вант улс байжээ. Мэйжигийн шинэчлэлээр хөгжлийн замдаа орсон Япон улс Окинаваг 1872 онд өөрийн мэдэлд оруулахад Манж Чинь улс эсэргүүцэж байсан баримт байх юм. Дэлхийн хоёрдугаар дайны хөлд нэрвэгдэн, дайны дараа АНУ-ын мэдэлд ороод, 1972 онд буцааж авсан юм байна. Окинавад АНУ-ын Номхон далайн цэргийн бааз үлдсэн тул одоо ч Америкийн нөлөө их бололтой. Сүүлийн үед Orange Range, Нацүкава Рими зэрэг Окинавагийн хамтлаг, дуучид Япон даяар алдаршиж, дотоодын жуулчдын тоо өсөх хандлагатай байгаа гэсэн. Доорх бичлэгээс Окинава аялгууг мэдрээрэй.



Нахагийн нисэх буудалд буугаад, онгоцны цонхоор харахад Японы өөрийгөө хамгаалах хүчний байлдааны онгоцнууд зогсч байгаа нь тун ч сүрдэм байлаа.

Окинавагийн гол арал нь хойноос урагш сунасан хэлбэртэй бөгөөд, арлын өмнөд хэсэгт байдаг, засаг захиргааны төв Наха хотод л monorail байдаг учраас тээврийн гол хэрэгсэл нь автомашин бололтой. Бид ч суудлын тэрэг түрээслэн, арлын төв хэсэгт байх Дорнод Хятадын тэнгисийн эрэгт байрлах зочид буудлаа зүглэсэн. Замын баруун талд төмөр тор татсан хашаа харагдаад байдаг, гэтэл машины Navigator-ын газрын зураг дээр саарал юм л гараад гайхаж байтал удахгүй нөгөө Америкийн цэргийн бааз болох нь тодров. Сонирхолтой нь баазын дотор Америкийн хууль үйлчилдэг бөгөөд, тэр ч байтугай цагдаа дуудъя гэвэл 911 рүү залгадаг, Японы дугаар луу улс хоорондын эрхээр л ярьдаг юм байна. Ингээд Moon Beach хэмээх үзэсгэлэнт эрэг дээр байрлах зочид буудалдаа хүрэв.

Эхний өдрөө далайн усанд орж, эрэг дээр нь тоглож өнжлөө. Далайн хар шуурга ойртож байгаа сураг гарч, бяцхан сэтгэл түгшиж л байлаа. Азаар миний байсан Окинавагийн гол арлаас бага зэрэг зайтай өнгөрч, салхины хэмжээ ч ямар нэг хохирол учруулахааргүй байсан уг хар шуургаар Кюүшү аралд хүний амь эрсэдсэн байсан шүү.

2 дахь өдөр нь арлын хойд хэсэгт байрлах Чираүми аквариумд гүн цэнхэр ертөнцийн гайхамшгийг үзэж тольдов.

3 дахь өдөр нь Окаши готэн хэмээх бэлэг дурсгалын дэлгүүр бүхий том төвөөр орон бага зэрэг наймаа хийгээд, American Village-ийг зорив. Уг нь тэнд очигсод алсыг харагчид сууж, Окинаваг өндрөөс хардаг юм гэсэн. Гэвч яг тэр үед салхи нэлээн хүчтэй болж, аадар бороо орсон учраас олигтой зүйл үзэж чадсангүй буцсан билээ.

Сүүлийн өдөр олон зүйлийг амжууллаа. Өглөө эртлэн босоод ЮНЕСКО-гийн дэлхийн өвд бүртгэгдсэн Шүри цайз, дэлхийн 2-р дайны сургамжийг сануулах Химэюри цамхаг, Энхтайвны музей, Наха хотын гол гудамж болох Кокүсай доори, зах гээд л хэсч өглөө. Ер нь л жуулчдад зориулсан гарын авлагад байдаг, Окинавагийн сонирхолтой зүйлсээс нэлээдийг үзэж амжсан шүү.

Хамгийн сэтгэлд хоногшсон нь Химэюри. 1944 оны 4-р сард охидын ахлах сургуулийн дөнгөж 13-17 настай бяцхан сурагчдыг дайны тэргүүн фронт руу цэргүүдийн сувилагч, асрагчаар явуулж, дайнд ялагдах нь тодорхой болоод ирсэн 6-р сарын 18-нд тарах тушаал өгсөн аж. Мэдээж дайсан хэдхэн алхмын цаана байгаа, ухрах газар үлдээгүй тэр үед "Америкийн цэрэгт баригдвал тамлуулж үхэх" учир амиа хорлож үхсэн, мөн дайны суманд өртөж нас барсан сурагчдын тоо 200 гаруйд хүрчээ. Мэдээж амьд үлдэгсэд нь ч маш хүнд хэцүүг давсан юм. Аав ээждээ эрхэлж байх ёстой охид шархадсан цэргийн тасархай гар хөл, ялгадсыг зөөж, харанхуй нүхэнд амьдарч байсан нь юутай эмгэнэлтэй. (Зураг дээр: Himeyuri Monument. Амь үрэгдэгсдийн нэрийг дээр нь бичжээ)

"Муу хүн идсэн ууснаа" гэдэг ч Окинавагийн хоолноос сонирхуулахгүй байж чадахгүй нь. Ерөнхийдөө далайгаар хүрээлэгдсэн тул загас, далайн ургамал амьтанг түлхүү хэрэглэдэг бололтой. Далайн усан үзэм, гахайн шийр, гэдэс, мэлхийн гуя, янз бүрийн загас гээд л... Амттай ч юм билээ. (Зураг дээр: далайн усан үзэм)

Товчхон хэлэхэд энэ арлын соёл, байгаль нь их таалагдсан. Та ч бас боломж гарвал очиж үзээрэй.

Зуны амралт

Амралт эхлэнгүүт Монгол яваад, блогоо бичсэнгүй нэлээд удчихсан байна шүү. Сар гаруй Монголдоо байсны эцэст Японд ирээд, маргааш нь л Окинава явж хэд хоноод өчигдөр гэртээ ирэв.

Монголдоо очоод эхний үед нэлээд завгүй байсан. 8-р сарын 13-нд "Тойрог" сан маань Монгол-Япон Төвд Японы "Онигири-таи" хэмээх байгууллагатай хамтран "Хоол ба эрүүл мэнд" сэдэвтэй сургалт зохион байгуулж, хүрэлцэн ирсэн монголчуудынхаа эрүүл мэндийн мэдлэгт дусал ч атугай нэмсэн байх гэж бодож байна. Хүмүүсийн өөхлөгийн үзүүлэлт зэргийг тусгай багажаар хэмжин, хоол ундандаа анхаарах хэрэгтэй болоод буйг нь тов тодорхой мэдрүүлсэн тул үр дүнтэй болсон гэж нэлээд найдаж байгаа. Ерөнхийдөө хүрэлцэн ирэгсдийн дундаж үзүүлэлтийг харахад монголчуудын дунд таргалалт элбэг байгаа нь харагдаж байлаа.

8-р сарын 17-нд "Найрамдал" зусланд мөн л "Тойрог" сангийн сургалт явагдаж, тэнд амарч байсан хүүхдүүдийг хамруулсан. Гишүүд маань Японы цайны ёслол, ресторанд хооллох соёлоос танилцуулж, Японд суралцах боломж, Японы боловсролын системийн талаар мэдээлэл өгч, хөгжилтэй тоглоомоор дамжуулан нийгмийн харилцаа, хүнтэй харьцах чадварыг дээшлүүлэх зэрэг арга хэмжээнүүд явуулсан. Оролцогч хүүхдүүдийн сэтгэгдлийг уншиж үзэхэд тэдэнд таалагдсан бололтой. Дараа нь өөрсдөө нэг хоног амарч, алжаалаа тайлсан минь миний Монголд байхдаа Улаанбаатараас гарч, цэнгэг агаарт амарсан бараг ганц тохиолдол болов. Уг нь харих болгондоо л хөдөө явах юмсан гэж боддог боловч амжихгүй байсаар буцаж ирдэг нь харамсалтай.

За тэгээд, 8 сарын сүүлчээс эхлээд ямааны ноолуур, тэмээний ноосон эдлэлийн "Гоёо" компанийн маркетингийн албанд дадлага хийдэг хүн болов оо. Даанч 2 долоо хоног хийхээр төлөвлөж байсан дадлагаа тодорхой шалтгааны улмаас хэдхэн хоногт дуусгав. Үр дүнгээ ч харж чадсангүй. Энэ нь намайг нийгмийн амьдралд бэлэн бус байгааг харуулсан том сургамж, хичээл болсон билээ.

Зуны амралтын хугацаанд Баабарын "Нүүдэл суудал"-ын 2 боть ном л унших шив. Баабар ч лут юм аа. Одоо харин амралтынхаа үлдсэн хугацаанд жаал ном унших санаатай байгаа.

Нээрээн ЭМОС клубын маань шинэ бүтээл удахгүй хэвлэгдэх байх. Тэр үед нь дэлгэрэнгүй танилцуулах болно. ЭМОС клуб гэснээс Монголд байгаа гишүүд 8 сарын 16-нд цуглаж уулзалдсан. Интернэтээр хоорондоо харилцдаг бидний хувьд ингэж уулзалдах нь тун ховор. Миний хувьд олон гишүүнийг анх удаа харж байгаа нь тэр. Гэтэл нэг гишүүн маань удахгүй хуримаа хийх гэж байгаа гээд, бидэнд урилгаа гардуулав. Анх удаа уулзаж байгаа хэдий ч хуриманд нь уригдана гэдэг хэдэн жилийн өмнө бол санаанд багтамгүй зүйл билээ. Ертөнц маань хувьсан өөрчлөгдөж, дэлхийн хаанаас ч хүнтэй танилцаж, нөхөрлөх боломжтой болжээ.

Гэснээс ЭМОС клуб маань намайг зохицуулагч болсноос хойш нэг л идэвх нь сулраад, заримдаа өөрийгөө буруутгах үе гарах юм. Миний лидершип хүрэлцэхгүй байх шиг... Гэхдээ удахгүй шинэ төсөл хэрэгжүүлж эхлэхээр байдал дээрдэх байх гэж найдаж байна.

Монголоос ирэхийн өмнөх өдөр "Шинэ Монгол" ахлах сургууль дээр очиж, хүүхдүүдтэй нь уулзалт хийв. Над шиг үг дуу цөөтэй, ярихдаа тааруу хүнд олон хүний өмнө ярих хэцүү байдаг ч сайхан хүлээн авч, халуун дотно яриа өрнүүлсэн. Ямар ч байсан олон нийтийн ажил хийхэд олж авах мөнгөөр хэмжигдэхгүй тэр үнэт зүйлсийг сурагчдын зарим нь ойлгож авсан байх гэж найдаж байгаа.

Эцэст нь, миний харьяалагддаг семинарынхан маань миний хувьд аялал болсон зуны сургалт Окинавад хийж, түүндээ яваад ирсэн. Японы их дээд сургуулийн төгсөх ангийн оюутнууд дипломын ажлаа зуны хугацаанд хэрхэн амжуулснаа тайлагнаж, түүнийг нь 3-р курсийнхэн нь сонсон, ирэх жил дипломын ажлаа хэрхэн бичих талаар судалдаг юм л даа. Энэ нь семинарын багш оюутнуудыг дотно болгоод зогсохгүй амралтыг үр дүнтэй өнгөрүүлэх нэг сайн арга юм. Окинавад болсон нь миний хувьд зардал өндөр гарч буй нь хүндрэлтэй хэдий ч хэзээ нэгэн цагт очиж үзэх юмсан гэж бодож байсан учраас тун баяртай байгаа. Аян замын тэмдэглэлийг удахгүй блогдоо бичих болно.

Зуны амралтын "тайлан"-г үүгээр өндөрлөе. Удахгүй уулзтал түр баяртай.

Найзууд аа, ном солилцож уншицгаая

www.billmonk.com хэмээх сайтыг сая олж мэдлээ. Надад урилга явуулсан Дэрмээд баярлалаа.

Энэ сайтын тухай www.billmonk.com/about/tour хаягаар орж үзээрэй. Өөрт байгаа номнуудаа жагсаалтанд оруулчихад, найз нартаа зээлүүлсэн ном, тэднээс зээлж уншиж буй ном зэрэг мэдээллүүд харагддаг юм байна. Өөрөөр хэлбэл, хэний ямар ном хаана яваа нь найзуудад нь харагдах юм шиг байна.

Надтай ном солилцох боломжтой, ойр хавьд байдаг хүмүүс надад хэлбэл урилга явуулж болно шүү. Ялангуяа манай сургуулийнхан сурах бичгээ солилцож байхад хэрэгтэй юм байна гэж бодлоо.

Уг нь ч найз нар хоорондын мөнгөн өр зээлийн асуудлыг бас хялбараар шийдэх гэж оролдсон байгаа нь тун дажгүй ч одоохондоо номын хэсгийг нь ашиглая гэж бодож байна.

Дижитал эрин үеийн монгол хэл

Ид шалгалтын үе болж байгаа ч гэсэн түр зуур хичээл номоос холдох нь амралт болох тул нэг бичлэг оруулъя гэж бодлоо.

Хэд хоногийн өмнө 2 андынхаа хамт нэг номны орчуулгыг ариутган шүүж байна гэж бүтэн өдөржин шахуу суусан юм. MS Word програмаар бэлдсэн номын эхийг унших явцдаа номонд олон давтагдаж буй нэр томъёог өөрчлөх тохиолдол гарч байлаа. Мэдээж бүгдийг нь нэг дор өөрчлөхийн тулд хайлт хийж, бүх тийм үгийг олж байгаад нэг дор өөрчлөх техникийн боломж бий. Харин монгол хэлний гээгдэх эгшгийн дүрэм гэх мэт уг үгийнхээ үндэс язгуурыг "танигдахын аргагүй" болтол өөрчилдөг дүрмүүдийн "ачаар" бидний ажил хэд дахин их болох шинжтэй юм байна гэж хоорондоо ярилцаж суув. Жишээ нь, "удирдлага" гэдэг үгийг бүгдийг нь олж өөрчлөх хэрэг гарлаа гэхэд "удирдлага" гэж бичээд хайвал "удирдлагын", "удирдлагыг" гэх мэт үгс хайлтын үр дүнд гарч ирэхгүй юм.

Интернэтээр хайлт хийхэд бүр төвөгтэй. Алдаатай бичдэг хүн маш олон (Сонины сэтгүүлчид хүртэл энгийн зөв бичгийн дүрмийн алдааг олноор "үйлдвэрлэдэг"-ийг энд хэлье), тэгээд кирилл үсгээрээ бичиж чаддаг гэвэл бүр өдрийн од мэт. Тийм болохоор ганц түлхүүр үгээр хайлт хийхийн тулд латин, кирилл үсгээр, бас дээрээс нь нөхцөл дагавар залгагдаад "зүсээ хувиргасан" хэлбэрээр нь хайх хэрэг гарах нь. Дээрээс нь латин үсгээр бичлээ гэхэд иргэд нэгдсэн стандарт баримталдаггүйгээс болж хайлт улам төвөгтэй болно.

Хятадууд хэлээ маш амжилттай "латинчилсан" түүх бий. Жишээлбэл тэд Дэн Сяопин гэдэг хүний нэрийг латин үсгээр бичихэд бүгд л Deng Xiaoping гэж бичнэ. Харин бид өөрөө яаж уншдагтаа дөхүүлээд л илэрхийлмэр аядана. Энэ бүхэн интернэтийн эрин үед монголчууд бидний ажлын "ашигт үйлийн коэффициэнт"-ыг эрс бууруулж буй мэт.

Нэг хэсэг кирилл үсгийн дүрмийг өөрчлөнө гэж шуугиж байгаад таг болов бололтой. Гээгдэх эгшгийн дүрэм алга болно гэсэн сураг сонсогдоод байсан. Тэр дүрмийг баримталдаггүй хүмүүст ч хамаагүй байх л даа, харин дүрмээ дагадаг хүмүүст уг нь хэрэгтэй эд байж мэдэхээр шүү. "Хэл бичгийн улсын хороо" (Албан ёсны нэршлийг нь зөв л бичсэн байгаа даа) дүрмээ өөрчлөөд, түүнийгээ хэвлэлийн бага хурал зарлан "сүр жавхлантайгаар" нийтэд дуулгавал зүгээр санагдаад явчихлаа. Тэгээд бас гадаад үгс, шинэ нэр томъёог монголоор орчуулснаа тэгж зарлаж байвал хорооныхны нэр хүнд тэнгэрт мандахаас гадна бага ангид заалгасан дүрмээ баримтлана гэж зөрүүдлээд байдаг муйхар иргэдэд маань тун ч нэмэртэйсэн.

Манайхантай ижил зовлон оросуудад бас байдаг байх гэж мунхаглав. Тэдний үгс ч бас тийн ялгалаар хувирахаараа төгсгөл нь өөрчлөгддөг "гэмтэй". Харин англи, япон хэлтнүүдэд бяцхан атаархал өвөрлөв. Тэдний нөхцөл дагаварууд нь уг үгээ огт хөнддөггүй. Тэгээд бодоод байхнээ босоо монгол бичгийн маань нөхцөл дагаварууд уг үгээсээ салангид бичигддэг тул хайлт маань амархан болох байж дээ. Эцэг өвгөд минь тун ч "алсын хараатай" байж дээ, хөөрхий.

За энэ ч яахав. Нэгэнт өнгөрсөн зүйл. Үг олдож, үхэр холдох нь. Шалгалтандаа бэлдэх минь...

Гэснээс "Нисванис" хамтлагийн шинээр гаргасан "Нисдэг таваг" цомог тун ч "аятайхан дамшиг" юм гээч. хэхэ.

Some quotes

Ойрд TV Tokyo сувгаар Даваа гариг болгон үдшийн 10 цагаас нэвтэрдэг Cambria Kyuden - Murakami Ryu's Economics Talking Live хэмээх Talk Show-г цаг гарган үзэхийг хичээдэг болоод байгаа. Уг нэвтрүүлгийг Nikkei Shimbun сонины газраас санаачлан бэлтгэж буй бөгөөд Японы эдийн засагт нөлөө бүхий хүмүүсийг урьж авчран ярилцдаг юм. Энэ нэвтрүүлгийн зарим зочдын хэлсэн үгнүүдээс орчуулж тавив.

"Амжилт олоход удирдагч лидер нь ажилтнуудаа тохирох ажилд нь хуваарилж, тэднийгээ бүрэн дүүрэн ашиглах нь чухал. Өөрөөр хэлбэл, талаас илүү нь удирдагчийн асуудал"

Чо Фүжио ("Toyota Motor" корпорацийн дэд ерөнхийлөгч)

"Ямар нэг зүйлээр хэний ч дор орохгүй гэж хэлж чаддаг болохын тулд дор хаяж 20 жил хэрэгтэй. Тэр болтол тэвчээртэй үргэлжлүүлж чадах эсэх нь амжилтын үндэс"

Окано Масаюки ("Okano Kogyo" компанийн захирал)

"Эцэг өвгөд минь өөрчлөлт шинэчлэлт хийхийн тулд амь насаараа дэнчин тавьж байсан. Харин өдгөө өөрчлөлт хийсэн ч амь насаараа дэнчин тавих шаардлага үгүй. Өсч төрсөн эх орныхоо төлөө өөрийн зөв гэж бодсон зүйлээ хийсэн цагт л өөртөө сэтгэл хангалуун байж чадна"

Такэнака Хэйзо (Японы Дотоод Хэргийн Сайд)

"Ашиг гэдэг бол хоол хүнстэй адилхан зүйл бөгөөд ашиг олж чадахгүй бол үхэх хэдий ч үрж барамгүй ихийг олох ямар ч хэрэггүй билээ"

Кондо Ацүяа ("Hatena" компанийн ерөнхий захирал)

"Тэнгэрийн зарлиг гэж бодоод хийвэл биед амар. Амжилттай болох нь ойлгомжтой гэж бодолгүй, бараг бүх зүйл хялбар бүтдэггүй учраас амжилттай болбол өөрийгөө азтай байлаа гэж бод. Гэхдээ үнэн сэтгэлээсээ хичээж хөдөлмөрлөхгүй бол тэнгэр бурхан "манай тал" биш гэдгийг санаарай"

Китао Ёшитака ("SBI Holdings" компанийн гүйцэтгэх захирал)

"Сэтгэл зовних явдал байдаг ч тэр үед өөрийгөө яагаад ийм байдалд орсноо тайвнаар эргэцүүлж дүгнэх нь чухал. Дэмий сэтгэлээ түгшээх нь цагийг дэмий өнгөрүүлж буй хэрэг бөгөөд тэр түгшүүрийг арилгахад цагаа зориулж сур"

Ватанабэ Мики ("Watami" компанийн захирал)

"Барууны ертөнцөд лидер гэдэг бол пирамидын оргилд байдаг. Харин бид мартаж болохгүй лидер хүн гэдэг бол уруугаа харсан пирамидыг доороос нь тулж түшиж байдаг лидер юм"

Фүрүта Хидэаки ("Jomon Associates" компанийн захирал)

"Ажил гэж бүү бод. Амьдрал гэж бод"

Харада Такаши (сурган хүмүүжүүлэгч)

"Дараагийн үеийг бүтээх зүйлс энэ цаг үед зөн совин хэлбэртэйгээр оршин буй. Тийм зүйлсийг олж илрүүлэх нь чухал"

Фүкүхара Ёшихарү ("Shiseido" корпорацийн хүндэт ерөнхийлөгч)

Төрийн дуулал

Төрийн дууллын үг наадмын өмнө шинэчлэгдчихэж. Нэг бадаг нэмэгдсэн байна. Гэхдээ зохиогч нь Ц.Дамдинсүрэн гуай гэж явах юм байна.

Дархан манай тусгаар улс
Даяар Монголын ариун голомт
Далай их дээдсийн гэгээн vйлс
Дандаа энхжиж, vvрд мєнхжинє

Хамаг дэлхийн шударга улстай
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжvvлж
Хатан зориг, бvхий л чадлаараа
Хайртай Монгол орноо мандуулъя

Єндєр тєрийн минь сvлд ивээж
Єргєн тvмний минь заяа тvшиж
Yндэс язгуур, хэл соёлоо
Yрийн vрдээ євлєн бадраая

Эрэлхэг Монголын золтой ардууд
Эрх чєлєє жаргалыг эдлэв
Жаргалын тvлхvvр, хєгжлийн тулгуур
Жавхлант манай орон мандтугай

Харьцуулж үзэхэд амар гээд хуучин үгийг нь бас оруулчихъя. Харсан чинь миний нэр төрийн дууллаас "хасагдчихсан" байна ш д.
Дархан манай хувьсгалт улс
Даяар Монголын ариун голомт
Дайсны хөлд хэзээ ч орохгүй
Дандаа энхжиж, vvрд мєнхжинє

Хамаг дэлхийн шударга улстай
Хамтран нэгдсэн эгнээг бэхжvvлж
Хатан зориг, бvхий л чадлаараа
Хайртай Монгол орноо мандуулъя

Зоригт Монголын золтой ардууд
Зовлонг тонилгож жаргалыг эдлэв
Жаргалын тvлхvvр, хєгжлийн тулгуур
Жавхлант манай орон мандтугай

Зорилго

Би 3-р курстээ ороод маркетингийн (Consumer behaviour) семинарт харьяалагдах болсон билээ. Япон оюутнуудтай бараг харьцдаггүй байсан үеэ бодвол тэдэнтэй хамтдаа ууж идэж наргих нь олшров. Тэгээд тэдний төрсөн өдрөө тэмдэглэж байхыг нь хараад байхад найз нөхөд нь бэлгээ гаргаж өгөнгөө "Энэ жилийн зорилго чинь юу вэ?", "... насны чинь зорилго юу вэ?" гэхчлэн асуугаад л, төрсөн өдрийн эзэн нь ч тов тодорхой хариулт хэлэх юм.

Эдгээрийг хараад, тэд дэлхийн тэмцээнд оролцох гэж буй тамирчдаа бодит боломжоос нь тун дээгүүр үнэлдэг "хачин улс" юм гэж боддог байсан нь эсрэгээрээ нэгэнт түрүүлэх гэж л тэмцээн уралдаанд ордог учраас түрүүлнэ гэсэн зорилго тавиад, тамирчид нь ч, хөгжөөн дэмжигчид нь ч түүнийгээ биелүүлэх гэж эцсээ хүртэл тэмцдэгтэй нь холбоотой юм байна гэдгийг ойлгосон.

Харин тэр "том" зорилгоо биелүүлж чадаагүй бол яах вэ? Зарим нэгэн улс шиг тамирчдаа түүхий өндөг шидлэн, хэлэх хэлэхгүй үгээр дайрч угтаж байхыг нь ер хараагүй. Эсрэгээрээ дараа нь юунд анхаарч, юугаа бэлдэх хэрэгтэй вэ гээд л, ирээдүйг өөдрөгөөр төсөөлөн эцсээ хүртэл тэмцдэг. Тэд бас зарим монголчууд шиг бурхандаа найддаггүй, өөрсөддөө итгэдэг. Хичнээн том зорилго тавиад, түүнийхээ төлөө тэмцээд биелүүлж чадаагүй хүнийг муулахыг нь огт сонсч байгаагүй, япончуудын хувьд "хичээл зүтгэл" гэдэг хамгаас эрхэм байдгаас тэр.

Зорилго гэдэг нь мөрөөдлөөс юугаараа ялгаатай вэ?
Нэгдүгээрт, зорилгынхоо төлөө тэмцдэг, харин мөрөөдөл бол гайхамшиг тохиолдохыг хүлээгээд л сууж баймаар эд. Хоёрдугаарт, зорилго гэдэг заавал биелүүлсэн байх эцсийн хугацаатай байх ёстой. Гуравдугаарт, зорилгоо биелүүлэх аргыг мэдэж байх ёстой. Тэр нь заавал зөв байх албагүй ч, "би ийм аргаар зорилгоо биелүүлэхийн төлөө зүтгэж буй" гэж хэлж чадахаар байх.
Жишээ нь, "Би 30 нас хүрэхдээ жилийн ашиг нь сая доллараар хэмжигдэх компанийн захирал болсон байх болно. Үүнийхээ тулд би Харвардын бизнес скүлийг төгсч, 2 жил нэгэн том компанид ажиллангаа өөрийн компаниа байгуулна. Тэгээд 2 жилийн дотор ажлаасаа гарч, компанидаа бүх хүчээ зориулна" гээд, түүнийхээ төлөө тэмцэж зүтгэж байвал тэр нь зорилго, харин "Би хэзээ нэгэн цагт Монголын хамгийн том компанийн захирал болох юмсан" гэж бодоод "гэдсээ илэн" хэвтэж байвал тэр нь мөрөөдөл болох юм.

Зорилгодоо хүрэх талаар, зарим хүн хувиар илэрхийлсэн биелэлт ярьж, 90 хувийг нь биелүүлсэн байхад зорилгодоо дөхсөн гэсэн сэтгэл ханамж авч, үлдсэн 10 хувийг биелүүлэхийн төлөөх зүтгэлээ сулруулах нь бий. Гэтэл сүүлийн ганц секундэд анхаарлаа сулруулаад алтан медалиа "салхинд хийсгэх" битгий хэл эрдэнэт хүний амиар ч яригдаж болох алдаа гаргах тохиолдол бий. Тийм болохоор 90 хувийн төлөө биш, 100 хувь, 110 хувийн төлөө тэмцэх хэрэгтэй юм байна.