2005-10-20

Шинкансэн болон бас бус зүйлс


Ойрд ч их тэнэж байна шүү. Өнөөдөр орчуулгын ажлаар Нагано муж руу явж ирэв. 1998 онд Наганод өвлийн олимп зохиогдож байсан билээ. Түүнд зориулж Наганогийн чиглэлийн Шинкансэн (хурдан галт тэрэг)-ийг ашиглалтанд оруулсан гэдэг.


Анх 1962 онд Тоокёогийн олимпийн өмнө ашиглалтанд оруулж байсан Шинкансэн гээч галт тэрэгний жолоочийн бүхээгт сууж (уг нь бол сандал байгаагүй тул аяллын турш зогссон л доо) Нагано оров. Дэлгэцэн дээрх хурд хэмжигч 250 км/цагийг зааж байгааг та харж байгаа биз ээ.
Тэнд Японд хамгийн эртний буюу 642 онд бүтээгдсэн бурхан байдаг Зэнкожи хэмээх буддын сүмийг сонирхон, мөргөл үйлдэв. Гол дуганых нь доор байх харанхуй хонгилоор баруун гараараа хана тэмтрэн явбал "диваажингийн хаалганы бариул" тааралддаг, модон хүний биеийн аль нэг хэсгийг гараараа илвээс тэр хүний биеийн яг тэр хэсэг нь өвчин эмгэггүй болдог гэх мэт сонирхолтой зүйлс олон байдаг уг сүмд миний бие ноднин очихдоо үзэж амжаагүй олон гайхамшигтай бүтээлүүдийг үзэж нүдээ баясгалаа.
Сүм орох замд нэг гуанзны тогооч шилэн хоргонд гурилаа элдэж, хэрчиж байхтай таарч тогоочийн ур чадварыг нь бишрэв. Энэ хүнийг гуйж байгаад бүтэн жилийнхээ гурилыг элдүүлээд хэрчүүлээд авчихвал амар юм даа гэж бодлоо л доо, тэгсэн чинь миний бүтэн жилийн гурилны хэрэглээ бараг тэг заачихаад байгаа юм байна ш д. :D






Буцах замдаа Такасаки өртөөнд хоёр шинкансэнийг хэрхэн залгаж байгааг сонирхсоноор өнөөдрийн аялал өндөрлөлөө.
Нэг иймэрхүү л өдөр болж өнгөрлөө. Бүүр олон зураг үзье гэвэл эндээс үзээрэй.

2005-10-15

Шинэ ном

Өнөөдөр орой 6 цаг хүртэл хичээлтэй байлаа. Тэндээсээ шууд ЭСЯ руу хүлээн авалтанд оролцохоор явах байсан тул өдөржин хичээлдээ костюмтай "чухал" хүн л сууж байлаа.
Японд нээлтээ хийж буй "Шар нохойн там" киноны уран бүтээлчдэд зориулсан энэ хүлээн авалтанд БНМАУ-ын СНЗ-ийн дарга (Ерөнхий сайд) асан Д.Содном гуай, ГХЯ-ны Азийн газрын захирал С.Хүрэлбаатар, Япон Улсын хэргийг түр хамаарагч Р.Жигжид зэрэг албаны хүмүүс болон киноны уран бүтээлчид нь хүрэлцэн ирэв. Миний бие Монголын найруулагчдаас "Ингэн нулимс" киногоороо Оскарын шагналд нэр дэвшиж байсан, удаах уран бүтээл болох "Шар нохойн там"-аа япончуудад танилцуулахаар ирсэн найруулагч Д.Бямбасүрэнг "олзолж" зургаа хамт авахуулав.

Уг нь бичье гэж бодож байсан гол зүйл маань энэ л дээ.
Манай ЭМОС-ын шинэ ном хэвлэлтээс гарсан, удахгүй залуусын гарт хүрэх биз ээ. Хамарсан мэргэжил нь цөөн хэдий ч Монголд дутагдаад байсан номыг гаргаж чадсан гэж би дотроо үнэлж байгаа. ЭМОС клубт элсэн орсноор өөрийгөө хөгжүүлэх үйлсэд маань томоохон ахиц гарч, Монгол эх орондоо ч хэрэгтэй зүйлс бүтээж буй хэмээн сэтгэл хангалуун явдаг билээ. Номын дэлгэрэнгүй танилцуулгыг ЭМОС-ын цахим хуудас руу орж сонирхоно уу.
Сайн үйлс дэлгэрэх болтугай.

2005-09-27

Шуудангийн тэмдэгт буюу маркны сонин хачнаас

Сайн байцгаана уу. Урт удаан амралт маань энэ долоо хоногт дуусч, ирэх долоо хоногоос хичээл номдоо шамдах цаг ирлээ. хэхэ. Асуулт нэт-д өөрийн бичсэн маркны тухай бичлэгүүдээ нэгтгэж тавилаа.

Өмнөд Молуккийн Бүгд Найрамдах Улс

Япон улс Дэлхийн 2-р дайнд ялагдсаны дараа түүний мэдэлд байсан Голландын Ост Индэд Индонезийн холбооны улс үүссэн байна. Халуун ногооны арлууд болон Өмнөд Молуккийн арлууд уг холбоонд нэгдэлгүй өөрийн гэсэн тусгаар улсаа зарласан боловч 1950 онд Индонезийн ерөнхийлөгч Сукарно цэргийн хүчээр нэгтгэсэн юм. Үүнээс хойш 30-аад жилийн турш партизаны аргаар тэмцсэн Өмнөд Молуккийн Бүгд Найрамдах Улсын тусгаар тогтнолыг дэмжигчид Голланд руу зугтсанаар энэхүү хэрэг явдал дуусгавар болжээ.
Тэд 1950-1954 онуудад орлогоор нь зэвсэг худалдаж авах зорилгоор 130 нэр төрлийн марк гаргасан бөгөөд энэ нь өдгөө аль ч улсын шууданд ашиглах боломжгүй боловч хувь хүмүүсийн дунд тархсан байдаг.


Танну-Тувагийн Бүгд Найрамдах Улс

Манж Чинь Улс мөхсний дараа түүний харьяанд байсан Хятад, Монгол, Төвд, Тува зэрэг улсууд тусгаар тогтнолоо зарласан. Энэхүү Танну-Тувагийн Бүгд Найрамдах Улс нь 1926 онд Зөвлөлт Социалист Улс болж, 1944 онд ЗСБНХУ-ын бүрэлдэхүүнд автономит улс болж нэгдэн орсон түүхтэй. Тэд ЗХУ бутарсны дараа ОХУ-ын бүрэлдэхүүнд үлджээ.

Тус улсын 1935 онд хэвлүүлсэн маркны зураг.

Арабын Холбооны Улс

1948 оны 4-р сарын 9-нд Израйлийн Лехи, Иргун зэвсэгт бүлэглэлүүд Ерусалимаас хэдэн км зайд орших Дейр Яссин тосгонд халдаж, тосгоны 100 гаруй оршин суугчийг хяджээ. Түүний дурсгалд зориулж Арабын Холбооны Улс (өдгөөгийн Египет, Сири улсуудаас бүрэлдэж байсан) энэхүү маркийг гаргажээ. Яг үүнтэй төстэй загвар бүхий маркнуудыг Йордан, Саудын Араб болон Ирак зэрэг Исламын шашинт улсууд гаргасан юм.

Дубай

Персийн булан дахь Дубайн вант улсаас 1971 онд Парист болсон Сансрын Холбооны Чуулганд зориулж гаргасан марк. Үүнд тэр үеийн холбооны хиймэл дагуулууд болон хүлээн авагч станцуудыг дүрсэлжээ.
Мөнхүү 1971 оны 12-р сард Английн цэрэг Персийн буланг орхиж, тэдний хяналтанд байсан 6 вант улс нийлж Арабын Нэгдсэн Эмирт Улсыг байгуулахад Дубайн вант улс бүрэлдэхүүнд нь орсон юм. Өдгөө АНЭУ нь 7 ванлигаас бүрддэг билээ.


Куба

2000 онд Куба улс өөрийн алдарт хүү Че Геварагийн дурсгалд зориулж марк гаргажээ. Тэрээр 1965 онд тухайн үеийн Бельгийн Конго буюу одоогийн Ардчилсан Конго улсад хувьсгал зохион байгуулж байсныг энэхүү марк илэрхийлж байгаа бололтой. Гэхдээ газрын зураг дээр байгаа улс нь Конго мөрний нөгөө эрэгт байх тухайн үеийн Францын Конго буюу одоогийн Конго улс болно. Тун том эндүүрэл гарсан байгаа биз!

Руанда


Бельгийн колони байсан Руанда-Урунди нь 1962 онд Руанда, Бурунди хэмээх 2 улс болон тусгаар тогтнолоо зарласан юм. Эхний марк нь их асуудалтай.
Руанда улс өөрийн тусгаар тогтнолын дурсгалд зориулсан марк хэвлүүлсэн чинь улсынхаа газрын зургийг андуураад зурчихжээ. Доор нь байгаа Бурундигийн маркан дээрх Бурунди улсын газрын зургийг дээдэх маркны газрын зурагтай харьцуулаад хар даа.


Жич: Асуулт самбарын гишүүн Этна болон Түвшинзаяа нарт талархав.

2005-09-07

Хэзээ ч хийж болно, харин яг хэзээ?

Мэдээллийн технологийн хөгжил болон ДВД тоглуулагчийг өргөн хэрэглэх болсон тул хүмүүс телевизийн нэвтрүүлгийг бичиж хадгалах нь амархан болжээ. Гэвч бичиж авсан нэвтрүүлгээ үзэх цаг байхгүй, эсвэл дараа үзчихэж болно хэмээн бодож цуглуулсаар үзэж барахааргүй их бичлэгтэй болсон хүн олширч буй.

Японд Никкэй Шимбүн сонины газар 3000 хүнээс авсан судалгаагаар 19,1 хувь нь 10-аас олон цагийн нэвтрүүлэг бичээд хадгалснаа үзэж амжаагүй байгаа гэсэн бол 1-10 цагийн нэвтрүүлэг хадгалж буй хүн 45,7 хувийг эзэлж байна. Хүмүүсийн олонх нь хувцас индүүдэж байхдаа, хүүхдээ унтаж байх үед, бороотой өдөр бичиж авсан нэвтрүүлгүүдээ үздэг гэж хариулжээ.

"Дээврийн хөндийд 100 гаруй видео хэвтэж байгаа", "Үзээгүй бичлэгийн тоо аль хэдийн 200 давчихаад улам нэмэгдсээр л байгаа", "Атлантын олимпийн тэмцээнүүдийг бичиж авсан боловч цаг байхгүй учир үзэж амжаагүй л явна, иймэрхүү бичлэгүүдийг ДВД, хард диск гэх мэтэд бичээд хадгалж байна" гэх мэт сонирхолтой хариултууд ч байна.

"Хэзээ ч үзчихэж болох учраас гээд бодчихоор үздэггүй" юм болов уу? Тийм л юм шиг байна. Би Тоокёод амьдарч эхэлсээр 2 жил хагас болж байна. Гэтэл энэ хотын түүх соёлын дурсгалт газрууд, жуулчид их очдог сонирхолтой хэсгүүдийн ихэнхэд нь одоо болтол очиж үзээгүй хэвээр л байна. Өсөж төрсөн Монгол нутагтаа ч гэсэн 20 жил амьдарчихаад эх орныхоо үзэсгэлэнт газруудаар очиж үзье гэж бодож байсангүй. Энд ирсэн хойноо л амралтаараа эх орноороо аялах юмсан гэж бодох боллоо.

Ингээд бодохоор ямар нэг ажил төлөвлөсөн, хийе гэж бодож байгаа бол заавал хийж дууссан байх эцсийн хугацаа буюу эцэсцэг (deadline) тогтоож занших хэрэгтэй юм шиг байна.

"Хэзээ ч хийж болох зүйл"-ийг хэзээ ч хийхгүй байсаар байгаад өнгөрчихгүй юмсан...

2005-08-21

Толь бичиг

Сайн байцгаана уу. Ойрын хэдэн өдөр тайлбар толийн тухай сонирхлоо санаад баахан сууж Википедиад нэлээн хэдэн бичлэг оруулав. Сонирхсон хүмүүс тийшээ шагайгаад буриад, монгол, монголын тал хээр, монгол хэлний бүлэг, улс орнуудын газар нутгийн хэмжээ гэх мэт бичлэгүүдийг нь үзээд дутуу дулимаг, буруу зөрүү зүйл байвал засахыг хүсч байна. Ямар ч байсан өөрийн өчүүхэн мэдлэг дээрээ англи, орос, япон википедиаг шүүрдэн байж бичсэн гэдгийг ойлгоно биз ээ.

Гэтэл би гэдэг хүн бас EMOS клубийнхаа Онлайн Тайлбар Толь ОТТ-д шинэ үгнүүд нэмэх ёстой байгаагаа мартчихсан байгаагаа сая л саналаа. Тэгэхдээ ЭМОС-ынхан маань удахгүй шинэ ном гаргах гээд ОТТ-оо түр мартчихсан байгаа гэж хэлэхэд болох байх. Уг нь Чоймаа багшийн шинэ хэвлэгдсэн монгол хэлний тайлбар толинд орсон тайлбаруудыг оруулахаар зохиогчийн эрхийг нь авчихсан байгаа юм.

Ямартай ч Монголын маань залуучуудад иймэрхүү толь бичгүүд ус агаар мэт хэрэгтэй байгаа нь маргашгүй үнэн. Нэвтэрхий толь гэдэг жил бүр шинэчлэгдэж байх ёстой байтал монголчуудад 20 жилийн өмнөх 3 боть улаан толиос өөр нэвтэрхий толь байхгүй байсаар л байдаг. Хэзээ нэгэн цагт нэвтэрхий толь эрхлэн гаргагч болно гэж над шиг мөрөөдөж байгаа хүн олон байх болтугай.

2005-08-19

Өнөөдөр ямар өдөр вэ?

Нэг хэсэг бичиж байсан зүйлээ сэргээмээр санагдлаа.

1936 оны энэ өдөр. Испанид иргэний дайн эхэлж байсан тэр үед нэрт яруу найрагч, зохиолч Федрико Гарсиа Лорка фашистуудын суманд өртөн амиа алджээ.

1960 оны энэ өдөр Зөвлөлт Холбоот Улс Белка, Стрелка хэмээх нохдыг суулгасан Спутник 5 хиймэл дагуулыг тойрог замд оруулсан байна.

1934 оны энэ өдөр Адольф Хитлер Германы ерөнхийлөгч болжээ. Тэрээр аль хэдийн канцлер болчихсон байсан.

1946 оны энэ өдөр Америкийн Нэгдсэн Улсын 42 дахь ерөнхийлөгч Билл Клинтон Арканзаст мэндэлжээ.

Энэ өдрүүдэд Газын зурвасаас еврейчүүдийг нүүлгэн шилжүүлэх ажиллагаа явагдаж байна. Одоогийн байдлаар тэдний 80 хувийг нүүлгээд байгаа ажээ.

Өглөөний санамж

Өглөө болгон эртлэн босч
Өндөр тэнгэрийг бүрэн харж бай
Огторгуй хурмаст уужмын хутгаа
Оюун ухаанд чинь хайрлах болно
Орой болгон нэгийг санаж
Одот ертөнцийг хүндэтгэн харж бай
Эрхэс гариг үзэсгэлэнт сүүдрээрээ
Yүрд таныг хайрлах болно
Алтан нарыг мандах тоолонд
Алаг зүрхнээсээ догдлон харж бай
Эндэгдэлгvй дэвжихийн учир тавилангаар
Эрдэнэт бөмбөлөг гийх болно
Ухаант хүн та хаана ч явсан
Уулын оргилыг хүндэтгэн харж бай
Баян буурал хангайн хишгээр
Бат түвшин явах болно
Учирсан бүхнийхээ нүүр царайг
Уяхан даруухан инээмсэглэн харж бай
Өнөр өтгөн урт удаан наслахын
Өлзий буян бүрдэх болно


Амралт эхэлснээс хойш солигдчихоод байгаа нойроо хэвэнд нь оруулахын тулд өнөөдөр эртлэн босов. Өдөр тийшээ нойр хүрэх л байх даа. Эрт босохоор өдөр урт санагдаад урамтай байдаг шүү. Өглөө болгон хичээлд явахын өмнө радиогоор энэ шүлгийг уншдаг байж билээ. Нэг хэсэг ч бараг цээжилсэн байсан шүү. Ноён хутагтын шүлэг шиг санах юм. Энхдөлийн блог дээр байхаар нь хуулаад биччихлээ, баярлалаа.

Өнөөдөр хийх ажлууд: шуудан орж, 2 газар луу илгээмж явуулах, гэр лүү утсаар ярих, 自警録-г хажуудаа толь бичиг тавьж байгаад нухацтай уншиж эхлэх, банк орж, байрны мөнгөө төлдөг данс руугаа мөнгө хийх, гэрээ цэвэрлэх, компьютерын урд суух, хоол хийж идэх, зурагт үзэх.
Яаж япон хүүхдүүд шиг хуанли хөтөлдөг болох вэ? Цаг минут бүрээр нь хөтлөөд, эрээн алаг болгочихсон байхыг нь яана. Тэгэхгүй бол баахан цаг дэмий алдаад байх юм. Ядаж Microsoft Outlook дээр хөтлөе гэж бодсон ч цаг минут бүрээр тооцоолно гэдэг хэцүү санагдав.

Өөртэйгээ тэмцэлдэх миний тэмцэл үргэлжилсээр л...

2005-08-17

Nobody knows

Сайн байцгаана уу. Амралт маань үргэлжилсээр л... Ойрын үед гэртээ сууж нэлээн олон кино үзлээ. Тэдэн дундаас хамгийн таалагдсан нь энэхүү "Хэн ч мэдэхгүй" хэмээх Канны кино наадмаас шилдэг жүжигчний шагнал хүртсэн, Японы найруулагч Корээда Хироказүгийн бүтээл байлаа.

Nobody knows
Шинэ байранд нүүж ирсэн ээж Кэйко, хүүхдүүд Акира, Кёоко, Шигэрү, Юүки. Кэйко байрныхаа эздэд нөхрийгөө гадаадад яваа, ганц хүү Акиратайгаа амьдардаг хэмээн танилцуулна.
Хүүхдүүд нь бүгд өөр өөр эцэгтэй бөгөөд сургуульд явж үзээгүй ажээ. Дэлгүүрт ажиллан хүүхдүүдээ тэжээх эх, ээжийнхээ эзгүйд дүү нараа асарч тойлох Акира хүү.
Нэгэн өдөр ээж нь өөр хот руу ажлаар явахаар болж, тэр өдрөөс хойш дөрвөн бяцхан жаал хэнд ч мэдэгдэхгүй өөрсдийн ертөнцдөө дөрвүүлхнээ хоцорно. Хэцүү бэрх боловч аз жаргалтай өдөр хоногийг өнгөрүүлж байгаа хүүхдүүд.

Энэ киног үзээд хүүхдүүдийн бяцхан ертөнц, хүсэл мөрөөдлийг томчууд анзаарахгүй орхидог ч хүүхэд нас гэдэг гэнэн цайлган, ёстой л ариухан нас юм даа гэсэн бодол төрлөө. Тэгээд иймэрхүү хүнд хэцүү амьдрал туулж яваа бяцхан үрсийн төлөө, ирээдүй хойч үеийн төлөө чадах бүхнээ хийхсэн гэх хүсэл маань улам оргилов. Хорвоод мэндлэх бяцхан үрсээ аз жаргалтай байлгаж, өсгөж хүмүүжүүлж чадахгүй, чадваргүй бол эцэг эхчүүд тэдний өмнө том нүгэл үйлдэж байгаа хэрэг ээ. Ийнхүү эцэс төгсгөлгүй бодол минь хөвөрсөөр л...

2005-08-09

Коизүми шинэчлэлээ дуусгаж чадах уу?

Сайн байцгаана уу. Зуны амралт эхлээд, эндхийн монгол оюутнуудын ихэнх нь Монгол явчихсан, байр маань эл хуль оргисон байдалтай л байна. Хавах харьчихсан учраас энэ зун Монгол явахгүй гэж шийдсэн. Тийм болохоор ямар нэгэн зүйл хийж үр бүтээлтэй өнгөрүүлэхийг зорьж байна. Амралт эхлэнгүүт ЭКСПО үзэхээр яваад өчигдөр шөнө буцаж ирлээ.

ЭКСПО-2005 үзэсгэлэнгийн байдлаас сонирхоно уу.

Өчигдөр буюу 8-р сарын 8-нд Японы парламентын доод танхим тарлаа. Ерөнхий сайд Коизүми мөрийн хөтөлбөрөө хэрэгжүүлэхийн тулд парламентад өргөн барьсан "Шуудангийн үйлчилгээг хувьчлах тухай" хуулийн төслийг өмнө нь доод танхим дэмжсэн байсан хэдий ч, дээд танхим дэмжээгүй тул тэрээр парламентын доод танхимыг тараах шийдвэр гаргажээ. Хамгийн гол нь эрх баригч эвслийн Либерал Ардчилсан Намаас сонгогдсон гишүүдээс хуулийн төслийг эсэргүүцсэн гишүүд гарсан нь уг төслийн унах шалтгаан болсон байна. Иймээс энэ асуудал нь эрх баригч намыг бутрахад ч хүргэж болзошгүй байна. Энэ янзаар бол 9-р сарын 11-нд болох парламентын сонгуулиар өдрөөс өдөрт хүчирхэгжиж буй сөрөг хүчин болох Ардчилсан Намд засгийн эрх шилжиж болох байдал ч үүсээд байна. 9-р сарын 11-нд япончууд ямар сонголт хийхийг чих тавин сонсч сууя.

2005-07-22

Ерөнхий Сайд уу, дарангуйлагч уу?

Сайн байцгаана уу. Ирэх 7 хоногт баахан шалгалттай болохоор энэ амралтын өдрүүдээр сайн амарч авах төлөвлөгөөтэй байна. Зуны амралт ойртсоор л...

Өнөөдөр Японы Парламентын дээд танхим сөрөг хүчнээс сонгогдсон гишүүдийн хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарсан ч олонхийн саналаар "Японы Өөрийгөө Хамгаалах Хүчний Тухай Хуульд Өөрчлөлт оруулах тухай" хуулийг баталлаа. Уг хуульд зааснаар Японыг чиглэж пуужин хөөрсөн тохиолдолд (Умард Солонгосоос пуужин ирэх аюулыг тооцож, тэндээс хөөргөсөн пуужин 10 минутын дотор Японд хүрнэ гэж үзэн) Парламентаас Өөрийгөө Хамгаалах Хүчнийг байлдааны бэлэн байдалд оруулах тогтоол гаргаагүй байсан ч гэсэн агаарын довтолгооноос хамгаалах пуужинг хөөргөж болохоор болжээ. Ийнхүү Япон улс 2006 оны сүүл гэхэд Пуужингаас хамгаалах системтэй болох хууль зүйн бэлтгэлээ бүрэн хангалаа.
Түүнчлэн энэ ажлын хүрээнд "Дайны байдал зарлах тухай" хууль батлагдаад байгаа юм. Энэ хуулиар бол дайн байлдааны аюул тулгарвал Ерөнхий Сайд "онцгой байдал" зарлаж, бүх эрх мэдлийг гартаа авах юм. Тэгвэл Ерөнхий Сайд "онцгой байдал" гэж үзсэн тохиолдолд өөртөө бүх эрх мэдлийг төвлөрүүлэх боломжтой гэсэн үг. Тэгээд түүнийгээ хичнээн удаан хадгалсан ч болох юм. Өөрөөр хэлбэл, Япон улс Ерөнхий Сайдаа дарангуйлагч болох нөхцөл боломжоор хангалаа. Нэгдсэн Үндэсний Байгууллагын Аюулгүйн Зөвлөлийн байнгын гишүүн болохоор зүтгэж байгаа улсын хувьд өөрийгөө хамгаалах хүчнээ улам бүр армийн хэлбэртэй болгосоор байгаа нь хэр оновчтой юм бол?