Иймэрхүү л юм болоод байна даа

Аль өнгөрсөн оны 12-р сард бичиж байсан бичлэгийг минь ингээд 5-р сарын 20 гэсэн огноотойгоор тавьчихаж.
http://www.mongolnews.info/index.php?module=weekend&sec=view&id=1338
http://www.anduud.net/index.php?option=com_content&task=view&id=1225&Itemid=56

Одоо чинь мэдээллийн үнэ цэнэ гэдэг минут секундаар яригддаг болсон үе. Гэтэл монголчуудын маань хувьд 5 сарын өмнөх бичлэгийг сониндоо хэвлэж зайгаа дүүргэх боломжтой хэвээрээ байгаа нь эмгэнэлтэй.
5 сар хоцорсон ч гэсэн бичсэн зүйлийг минь хүмүүст хүргэсэн сониныхонд баярлах уу, аль эсвэл надад мэдэгдэлгүйгээр тавьсанд минь гомдол мэдүүлэх үү?

Ер нь бодоод байхнээ миний хэдхэн минутанд бичсэн, "бөөс"-ийг нь огт түүгээгүй түүхий шахуу бичлэг ингээд том сонинд гарчихаж болдог болсон маань Монголд их дэвшил гарсны шинж юм байна шүү. Массмедианууд маань ард түмэндээ ойртож байгаа хэрэг. Яваандаа CGM (consumer generated media) болоод ирэхээр хэдэн сэтгүүлчид маань ажилгүй болох шинжтэй, хөөрхий сэтгүүлчдээ өрөвчдихлөө.

Хоббитов

http://haiku.delhii.net/

Long vacation

Яасан ч удаан завсарлачихав даа. Бүхэл бүтэн хоёр сар...

Энэ хугацаанд Зоригт хувь хувьсгалын ажлуудаа барахаа байж, стрессдээд, амь наана там цаана болсон үе ч байлаа, зугаа цэнгэл хөөцөлдөж, тоолдог хэдээ барагдахгүй юм шиг наргиж найрласан ч үе байлаа.

3-р сарын дундуур цахилгаан тэргээр 5 өдрийн турш дураараа тэнэх боломжтой тасалбар 80$-р аваад, Тоокёо-Нагоя-Кёото-Оосака-Химэжи-Хирошима-Кообэ-Оосака-Тоокёо гэсэн маршрутаар тэнэв. 4-р сарын эхээр бас тэнэх өвчин хөдөлж, Тоокёо-Миэ-Нагоя-Тоокёо чиглэлд тэнэж, сакүра цэцэг харж баясав. Ингэс тэгэсхийсээр байтал хичээл эхэллээ, одоо л нэг хүн шиг... гэтэл залгуулаад баахан төрсөн өдөр. Аав ээжүүд зуны гурван сард завгүй ажиллацгаасан юм шиг байгаан.

Алдарт "Хаврын баяр"-ыг зохион байгуулах хороонд хүлээсэн үүргээ дургүйд хүчгүй гэгчээр шаардуулан барин хийж, баярын ард гарсан. Уг нь олуулаа сайхан хийгээд, нэг хүнд оногдох ачаалал нь бага бол юу гэж тэгж үгээ хэлж, үсээ зулгаахав дээ. Гэхдээ жилээс жилд оролцож туслах оюутнуудын тоо олширч байгаа нь сайшаалтай. Одоо ч иймэрхүү ажилд "Ахмадын золбоо" хавьцаа л ахын нэр дуулддаг болчих гээд байх шив. 4 сард шинэ оюутнуудаа тоссон чинь яасан, хамгийн удаан хугацаанд Японы хоолноос хороосон хүнээр би тодордог юм даа.

За тэгээд, Японд оюутнууд 3-р курсээсээ ажил хайдаг, тэгээд 4-р курстээ ороод ер нь ажлын байраа баталгаажуулаад авдаг уламжлалтайн харгайгаар семинарын маань япон оюутнуудын амнаас ажил хайхаас өөр зүйлийн тухай үг унахаа болиод, тэрэнд нь би автаж, ажил хайж үзэв ээ. Хайх ч гэж дээ, тэд 40, 50 компаниар ордог байхад би ганцхан компанид шалгалт өгсөн. Уг нь бол "мастер төлөвлөгөө" ёсоор би ирэх хоёр жилд MBA авах учиртай (Бурхан таалбал шүү дээ). Гэтэл дүрдээ итгэсэн амьтан нэг хэсэг үнэхээр ирэх хавраас өөрийгөө ажилчин шоргоолж болчихсон байна гэж зүүдлэв. Ашгүй тэр компани 5 шалгалтын эцэст намайг эцсийн мөчид авахгүй гэсэн хариу хэлж сэрүүн зүүднээс минь салгав.

Одоо тэгэхээр А төлөвлөгөөндөө буцаж ороод, хичээл номдоо шамдалтай.

Ер нь өөрийгөө том том ярьсан, мэдэхгүй зүйлгүй, бас мэддэг зүйлгүй товарищ байна гэж боддог болоод, тархиа цэнэглэхгүй бол амьдралын далайд хөл алдчих юм шиг санагдаад байгаа. Ай хөөрхий, амьдрал аа гэж...

Аяллын тэмдэглэл. Кюүшү

3-р сарын 2-4-нд Кюүшү арал дахь Нагасаки, Сага, Фүкүока аймгаар аялаад ирэв. Уг нь гол зорилго бол "хуурай" эгчийнхээ хуримын ёслолд оролцох явдал байсан л даа.

Эхний өдөр.
Өглөө 5 хагаст гэрээсээ гарч, 7 хагас гэхэд Ханэда нисэх онгоцны буудалд Нагасаки орох нислэгээ хүлээгээд зогсч байлаа. Хамт явах "баг" нь манай "хуурай" гэр бүлийнхний хамаатнуудаас бүрдэх 17 хүнтэй баг. 2 цаг орчим ниссэний эцэст Нагасакигийн нисэх онгоцны буудалд буулаа. Япон тэнгисийн Оомүра булан дахь Мишима арлыг ашиглан байгуулсан тус буудлаас Нагасаки хотын төв хүртэл хурдны замаар цаг хэртэй явдаг юм байна. Хотын гудамжаар нь трамвай явж байх нь Тоокёод амьдардаг надад тун сонин санагдаж байв. Нагасаки хот нь Эдо эриний үед гадаад ертөнцөөс тусгаарлагдсан Япон орныг дэлхий дахинтай холбох цор ганц гарц байсан бөгөөд анх холландчууд худалдаа наймаа эрхлэн сууршиж байснаас европ царайтай хүмүүсийг холландчууд, орчин үеийн шинжлэх ухааныг холланд ухаан гэх мэтээр нэрлэдэг болсон билээ. Автобусаар явж байхдаа алдарт Холланд налуу хэмээх өгсүүр гудамжийн хажуугаар явсан. Нагасаки хот нь арал руу гүнзгий түрж орсон буланд байх боомтыг түшиглэж боссон бөгөөд тэгш газар тун ховор, өгсүүр уруу замаар дүүрэн тул унадаг дугуйгаар явахын аргагүй, залуучууд нь мотоцикл их унадаг юм байна.
Явсаар Чанпон хэмээх хоолыг Японд дэлгэрүүлсэн гэгдэх зоогийн газарт үдийн хоолоо идэв. Үдийн хоолны дараа Гловерын гудамжаар өгсөн, Томас Блэйк Гловер гэх шотланд худалдаачны эдлэн газар байсан, өдгөө Гловер цэцэрлэгт хүрээлэнг үзэхээр уулыг өгсөв. Европ маягийн загвартай уг цэцэрлэгт хүрээлэнгээр зочилсон бүсгүйчүүд дундад зууны европ хатагтай нарын хувцсыг өмсөн, зургаа авахуулж, зугаалж байх нь тааралдана. Хүрээлэнгийн нэг хэсгээс Нагасаки буланг тэр чигээр нь тольдож болох аж. Гловер цэцэрлэгт хүрээлэнд "Япон дахь европ хоолны эх нутаг" гэсэн бичээс бүхий дурсгалын самбар байх юм. Ер нь Нагасаки ганц нээлттэй хот нь байсан болохоор Европын соёл эндээс дэлгэрсэн аж. Гловер гудамжны төгсгөлд "Япон дахь боулингийн эх нутаг" гэсэн бичээстэй самбар бас байсан.
Гловер цэцэрлэгт хүрээлэнг орхин, хажууд нь байх "Японы 26 тамлагдагсдын сүм" хэмээх нэртэй, олонд Ооүра Тэншүдо гэж алдаршсан католик сүмийг үзэж сонирхов. Сүмийн нэрний учир нь тэнд 26 христиан цаазлагдсанаас үүдэлтэй юм байна. 1864 онд баригдсан, готик стилийн барилга бүхий уг сүм нь Япон дахь Христийн шашны анхны сүм аж. Холливудын кинонуудад олонтаа харсан урт вандан сандал, загалмайд дүүжлэгдсэн Христийн дүр бүхий өнгөт шилэн зураг гээд л юм бүх нь надад сонин санагдаж байлаа.
Тэндээс хөдлөн Нагасаки хотын төв гудамжаар явж, Энхтайвны цэцэрлэгт хүрээлэнг зорив. Хүн төрөлхтний түүхийн хар толбо болон хоцорсон цөмийн бөмбөг дэлбэрсэн газарт байх уг цэцэрлэгт хүрээлэнд жил болгон Японы ерөнхий сайд зочлон амь үрэгдэгсдийн дурсгалыг хүндэтгэн, дэлхийд энхтайван тогтохыг хүсч мэхийн ёслодог билээ.
Хүрээлэнд ороход хамгийн түрүүнд байх усан оргилуурын урд "Ам цангаад хэцүү байсан. Усны мандлаар тосорхог бодис дүүрэн хөвж байлаа. Гэсэн ч ус уух юмсан хэмээх хүсэл маань дийлж, тос хөвсөн уснаас залгилж билээ. Нэгэн охины тэр өдрийн тэмдэглэлээс..." хэмээх бичиг бүхий самбар байх нь цөмийн дэлбэрэлтээс болж үүссэн асар их халуунаас болж ам нь хатсан хөөрхий хүмүүсийг умдаалахаар усан оргилуурыг бүтээсэн гэлтэй. Хирошима хотод 1945 оны 8-р сарын 6-нд хүн төрөлхтний түүхэнд анхны цөмийн бөмбөгийн хаясны дараа 8-р сарын 9-нд цөмийн бөмбөг тээсэн онгоц өөрийн бай болох Кокүраг чиглэн ниссэн аж. Зорьсон газраа хүрсэн ч өтгөн үүлээр бүрхэгдсэн бай сайн харагдахгүй байсан тул чиглэлээ өөрчлөн Нагасакид хаясан нь 700 гаруй мянган хүний амь насыг авч одсон билээ. Энхтайвны цэцэрлэгт хүрээлэнд Зөвлөлт Холбоот Улс, Чехословак, БНХАУ, Унгар зэрэг орноос бэлэглэсэн энхтайвны хөшөөнүүд зэрэгцэн сүндэрлэх нь хуучин түүхийг санагдуулна. Монголчууд бидний мэдэх
Өвчинд шаналсан өнчин охин
Өрөвдөх сэтгэлээр шувуу хийжээ
Хийсний тоогоор насаа нэмнэ гэх
Эртний домогт итгэн биширчээ
хэмээх үг бүхий "Цаасанд шувууны дуу"-нд гардагчлан Цаасан шувууны цамхаг бас харагдана.
Уг нь Энхтайвны цэцэрлэгт хүрээлэнгийн дараа хүний гараар бүтсэн арал болох Дэжимаг үзэх төлөвлөгөөтэй байсан боловч цаг амжихгүй болсон тул Нагасаки дахь аяллаа өндөрлөөд буудаллах Хаус Тэн Бош (Huis Ten Bosch - Ойн дундах бяцхан байшин хэмээх холланд үг бололтой)-ийг зорин хөдөллөө. Кюүшү дахь эхний өдөр маань ийн өндөрлөв.

Хоёр дахь өдөр.
15 жилийн өмнө нээлтээ хийсэн "Холланд тосгон" Хаус Тэн Бошт "хуурай" эгч маань хуримаа хийх байлаа. 2 давхраас сугадалцан буух хосууд бидний хажуугаар явж өнгөрөн гадаа зогсох машины хажууд зогсох сүйт бүсгүйн аавд сүйт бүсгүйг "хүлээлгэн өгснөөр" хурим эхлэв. Зочид суудлаа эзлэн хөгжим эгшиглэхэд машинд суун одсон сүйт бүсгүй маань усан онгоцоор орж ирэн, хуримын талбайд заларлаа. Тангараг өргөн, бөгж солилцсон хосууд ямар гоё харагдаж байсан гээч. Дараа нь бүх зочдоо хөлөг онгоцонд суулган, Хаус Тэн Бошийг хэрсэн сувгаар зугаалав. Миний бие Европт очиж үзээгүй ч, тийнхүү усаар бүрхэгдсэн гудамжаар зугаалж байгаа нь зурагтаар харж байсан Венецтэй адилхан санагдахын сацуу салхин тээрмүүд энд тэнд харагдах нь аргагүй л Холланд тосгон гэж хэлэхээр байлаа.
Хуримын ёслол өндөрлөсний дараа болсон найрыг нь би гэдэг хүн хөтлөх ёстой байлаа. Японд хурим найр ямархуу болдгийг огт мэдэхгүй мөртлөө сүйт бүсгүйгээс ийм санал хүлээн авч, итгэл алдахгүй гэж их хичээсэн. Хосуудын намтрыг унших нь хамгийн хэцүү байлаа. Ямартай ч ирсэн зочид найрын дараа надад хандаж талархлын үг хэлж байсан билээ.
Хурим найр дууссаны дараа үдшийн гоёлоо зүүсэн Хаус Тэн Бош хотхоноор зугаалж, тэргэл сарыг ажин баяслаа.
Хоёр дахь өдөр маань ч сайхан болж өнгөрлөө.

Гурав дахь өдөр.
Өглөө 9 цагт зочид буудлаа орхин Фүкүокаг зорин хөдөллөө. Замдаа Сага аймгийн нутгаар дайрч өнгөрөв. Бидний очих эхний газар Фүкүока аймгийн Янагава сум. Янагава голыг өгсч уруудах жижиг завинууд жуулчдаар дүүрэн байлаа. Тэнд бид Японы алдарт яруу найрагч Китахара Хакүшүгийн амьдарч байсан байшинг түшиглэн байгуулсан Янагава сумын үндэсний түүхийн музейг үзэв. Яг үнэндээ энэ хүний тухай өмнө нь дуулж байгаагүй ч зохиосон дуу шүлгийг нь бол сонсч байсан юм билээ. Мань мэт шиг урлагаас хол хөндий хүнд бол хаа нэгтээ иймэрхүү зүйл үзэж харж байхад гэмгүй. 3-р сарын 3-ны өдөр Японд Хина мацүри буюу хөөрхөн бяцхан охидод зориулсан хүүхэлдэйн баярыг тэмдэглэдэг бөгөөд баярын чимэглэл гудамж талбайгаар дүүрэн харагдаж байлаа.
Үдийн хоолоо Үнаги (True eel - могой загас)-гаар хийсэн хоолоороо алдартай зоогийн газарт идэв. Энэ хавиар аялсан жуулчид заавал уг газраар ордог юм байна. Хашаанд нь байх цэцэрлэг нь маш үзэсгэлэнтэй, байгалийн сайхныг тольдсон шиг ээ могой загасны мах амтархан идлээ.
Дараа нь Дазайфү суманд байх Дазайфү хийдийг үзэв. Уг хийд нь Шинто шашны болон Буддын шашны сүмүүд зэрэгцэн байрладаг, цэцэрлэгт нь ургадаг чавганы мод (үмэ)-оороо алдартай, Эрдэм мэдлэгийн бурхныг гол шүтээнээ болгож залсан байдаг тул оюутан сурагчид зорьж ирдэг газар ажээ. Үмэгийн мод гэснээс, Японд одоо ханами (цэцэг дэлгэрсэн модны дор найрлах) хийхдээ сакүра цэцэглэх үед хийдэг бол эрт цагт үмэ цэцэглэх үед хийдэг байсан гэнэ. Уг нь яг өдийд үмэ цэцэглээд, хамгийн үзэсгэлэнтэй үе нь байдаг боловч энэ өвөл тун дулаахан байсан тул үмэгийн цэцэгс унаж эхэлсэн байлаа. Сүмийн хашаанд зулай нь гялайсан үхрийн хөшөөнүүд энд тэндгүй байх юм. Учрыг лавлавал, тэдгээр үхрийн зулайг илсэн хүн толгой сайтай болдог гэдэг домогтой юм гэнэ. Мөн хашаан доторх цөөрмийн дээгүүр тавьсан гурван гүүр нь өнгөрсөн, одоо, ирээдүйг бэлгэддэг бөгөөд эхний гүүрээр гарахдаа эргэж харж болохгүй, хоёр дахь гүүрээр гарахдаа зогсч болохгүй, гурав дахь гүүрээр гарахдаа бүдэрч болохгүй ёстой юм байна. Биднийг очдог өдөр жилд ганц удаа болдог "Кёкүсүй но эн" хэмээх баяр болж, есөн шидийн хүн цугласан байсан билээ.
Ийнхүү Фүкүока аймгаар хийсэн аяллаа дуусгаад нисэх онгоцны буудлыг зорин хөдөллөө. Дашрамд дурьдахад Фүкүока хотын өөр нэрийг Хаката гэх бөгөөд эрт цагт самүрай нарын суурин Фүкүока, тариачид, загасчдын суурин Хаката хоёр зэрэгцэн оршиж байсан бөгөөд томорч нэгдэн, нэр сонгох болоход нэрээ тогтож чадалгүй удаан маргалдсан гэдэг. Эцэст нь санал хураахад ганцхан саналын давуугаар Фүкүока ялж, Фүкүока аймаг, хот хэмээх нэршил бий болсон ч Фүкүока хотын гол өртөөг Хаката гэдэг билээ.
Фүкүока нисэх онгоцны буудлаас бидний суух онгоц хөөрснийг ч мэдсэнгүй, онгоцондоо ормогц нам унтчихсан байлаа. Нэг мэдсэн чинь Ханэдад бараг ирчихсэн байв.

3 өдрийн аялал маань өндөрлөн, өчигдөр шөнө гэртээ ирэв. Хэдэн өдрийн дараа дахин аялалд гарах байх гэж бодож байгаа Зоригт байлаа.

Тэр

-Чи өөрийгөө үнэхээр залхуу гэж боддог уу?
-Тийм ээ.
-Өөрийгөө өөрчилье гэж боддоггүй гэж үү?
-Мэдээж бодолгүй яахав.
-Тэгээд юу хүлээгээ вэ?
-Би намайг хайрлах хүнийг хүлээж байна. Тэр хүн маань намайг байгаагаар минь хүлээн авч хайрлаасай гэж хүсч байна. "Залхуу" намайг хайрлаж чадвал жинхэнэ хайр гэж би бодож байна.

Цаг хугацаа урсан өнгөрсөөр... Тэр "жинхэнэ" хайраа хэзээ ч олсонгүй. Яагаад гэвэл түүний залхуу зан өөрийг нь арчаагүй харагдуулж байгааг тэр мэдрээгүй юм. Тэр өөрийгөө өөрчлөх ёстой байлаа. Яагаад гэвэл жинхэнээсээ өөрийгөө өөрчилж чадвал "байгаагаараа" байх гэж хичээх ямар ч шаардлагагүй болох байсан билээ. Тэр хуурамч өөрчлөлтийг хүсээгүй нь түүний зөв байж болох ч түүнд өөртөө жинхэнэ өөрчлөлт хийж, өөрийгөө ялан дийлэх сэтгэлийн тэнхээ дутсан билээ.

Тэр энэ орчлонг одохдоо орь ганцаараа. Түүнийг нас барахад хэн ч эмзэглэхгүй. Яагаад гэвэл тэр арчаагүй, сул дорой, залхуу. Тэр... тэр... хувь заяаны боол байлаа. Бурхан түүнд өөртөө гэрэлт ирээдүйг цогцлоон босгох хүч чадал, оюун ухааныг хүмүүн заяатай хамт бэлэглэсэн боловч тэр ашиглаж чадсангүй. Яагаад? Ердөө л залхуу залхуу зангаасаа болоод.

Тэр... тэр...
Залхуу зан чи надаас зайл.

試験

明日で試験が終わる。数学の試験だからあまり試験勉強しなくても済むけど、来週が〆切のレポートが一つあるのだ。

３年間があっという間に過ぎた気がする。残りの学生生活１年間を有意義に過ごしたいね。

今日の言葉：「意志あるところに道が開ける」

Ирээдүйн Монголын зураглал

2037 оны 1-р сар. Цасан будрах өвлийн нэг өглөө. Яармагийн дэнж дэх орон сууцны хороололд байх байрнаасаа Дорж өвгөн гарч ирлээ. Уг хорооллыг 30 жилийн өмнө гэр хороолол байсан суурин дээр барьсан бөгөөд "Чингис Хаан" нисэх онгоцны буудлаас Улаанбаатар хотын төв хэсэг рүү явах замд хотынхоо өнгө үзэмжийг илтгэн сүндэрлэх бөлгөө. Гэр хороолол, цахилгаан станц, хуучин машинаас болж хотыг бүрхэх утаа гамшгийн хэмжээнд хүрч, ялангуяа өвөл цагт амьсгалахад ч бэрх болдог байсныг санахад хоолой хорсох шиг санагдана. Гэхдээ Доржийг бага байхад болдог шиг тэсгэм хүйтэн өвөл Монгол оронд айлчлан ирэхээ больсныг өнөөдөр тэр малгай бээлийгүй явж буйгаас харахад илт.

Тэрээр Япон явж түнштэйгээ ажил хэргийн уулзалт хийгээд ирж буй хүү Болдыгоо тосохоор онгоцны буудал руу эртлэн гарч буй нь энэ. 20 жилийн өмнө Монгол улс газрын хэвлий дэх хамаг баялгаа шавхчихаад, засаг төрийн мулгуу бодлогын харгайгаар бэлэнчлэх сэтгэлгээтэй хүн амдаа тарааж өгөх мөнгөгүйн дээр шилжилтийн үед тавьсан өр нь нэхэгдэж дампуурахын ирмэгт ирээд байх үед Японд сургууль төгсч мэргэжил эзэмшсэн хүү нь мэдээлэл харилцааны технологи гэдгээс өөр үг амнаасаа унагахаа больж, өдөр шөнөгүй махран ажилласны үр дүнд байгуулсан компанийнх нь ажилтнууд компьютер гээч эдийн урд өдөржин сууж байгаад л мөнгийг хүүдийлдэг болсон билээ. Монгол улс маань ч арай дампуурчихсангүй, 7 жилийн өмнө гадаад өргүй болж, энэ жилээс улсын төсөв ашигтай гарч эхэлдэг болж буй. Чухамдаа Монголын эдийн засаг Болд шиг л хүмүүс дээр тогтож байх шиг санагдаж хүүгээрээ бахархах сэтгэл төрнө.

Доржийнх гучин жилийн өмнө даржин амьдралтай айл байлаа. Эхнэртэйгээ хоёул төсвийн байгууллагад ажиллаад авдаг цалин нь ганц хүүгээ арай өлсгөчихгүйхэн шиг л амьдруулдаг байлаа. Дорж дээд боловсролтой хэдий ч, "овсгоогүй" хүн болохоор зах зээл гээч рүү нь шилжих үед бууриа сахиж хоцорсны улмаас иймэрхүү тарчиг амьдарч яваадаа гутарч архи балгачихдаг байлаа. Гэхдээ газар дээрх ганц хүүгээ хүнээс дор оруулчихгүйн тулд боловсрол хэрэгтэй гэж сэтгэн, зардлыг чинь даагаад явуулах бэнчингүй тул чи л өөрөө хичээлээ сайн хий гэж сургасаар, хүү нь ч засгийн газрын тэтгэлэгт оюутан болж Японд сурахаар одсон түүхтэй. Тэр үеэс хойш Доржийнхны амьдрал өөдлөн дэвжиж яваа.

Ер нь л тэр үед толгойтой болгон л гадаадад гарч ажиллах, үр хүүхдээ сургахыг боддог болж, ажилд авахад хүртэл төгссөн газрыг нь харгалздаг болсон юм. Дэлхийгээр нэг тарсан монголчууд буцаж Монголдоо суурьшихтай хамт аргагүй л гадаадад боловсрол эзэмшсэн залуус маань бужигнуулж эхэлсэн билээ. 30 жилийн өмнө Эрүүл Мэндийн сайд төсөв хэтрүүлэн хэрэглэснээсээ болж сайн дураараа албан тушаалаасаа огцорсноос хойш хариуцлагатай ажилтнууд албан тушаалтай зууралдахаа больж, доод тушаалынхаа хүний гаргасан алдааны өмнөөс хариуцлага хүлээх хэмжээний ёс зүйтэй болон, ард түмэн ч зөв сонголт хийдэг болсон хэмээн МАХН-ынхан сурталддаг. Харин бодоод байхнээ гадаадад боловсорсон залуус улс төрд орж ирсэн цагаас л Монголын улс төр гээч зүйл дэлхийн түвшинд хүрсэн мэт.

Тэр үед эхэлсэн боловсролыг эрхэмлэх үзэл одоо ямар харгис хатуу өрсөлдөөн болон хувирсныг энэ жил ахлах ангиа дүүргэх ач хүүгээс нь бэлхэн харж болох байлаа. Билгүүн хүү нь хичээлээ тараад физикийн дугуйланд сууж, дараа нь сургалтын төвд очин толгой өөд таталгүй хичээл хийсээр харанхуй болсон хойно л харьж ирнэ. Сайн их сургуульд орохгүй бол сайн ажилд орж чадахгүй болохоор тэр. 2 жилийн өмнө Болд хүүгээ сургалтын төвд бүртгүүлэх үед найзууд нь яасан оройтуулж бэлдэж эхэлж байх юм гэж хэлж байсан удаатай. Бусад айлын хүүхдүүд 5 жилийн өмнөөс л шалгалтанд бэлдэж эхэлсэн юм шиг байна лээ, миний муу Билгүүнээ хүссэн сургуульдаа орж чаддаг болов уу яадаг бол хэмээн хий дэмий л санаа зовохоос хэтрэхгүй аж. Гэхдээ мэдээж урьдынх шиг их мөнгө зарж, гадаад руу боловсрол эзэмших гэж явах шаардлагагүй, эх орондоо дэлхийн түвшний боловсрол эзэмших боломжтой болсон. Тийм болохоор хүн өөрөө л хичээвэл сайхан амьдралын хаалга нээгдэх билээ.

Онгоцны буудал хүрэх замдаа элдвийг бодон эргэцүүлж буй Дорж өвгөний бодол руу цухас өнгийвөл ийм буюу.

Монгол эх орон минь үргэлж өөдлөн дэвжиж байх болтугай.

Хэдэн жилийн өмнө төстэй гарчигтай, 4 хэсгээс бүрдэх зүйл уншиж байж билээ. Ерөнхийдөө хэлэх гэсэн мессеж нь энэ янзаараа байгаад байвал уруудаж доройтон, бусдын идэш болох магадлалтай шүү гэдгийг анхааруулах гэсэн байх. Харин уншсан хүмүүсийн ихэнх нь л гадаадынхны захиалгаар бичсэн эд байна гэх мэтээр муулсан байсан. Нийтлэл нь ч, хүмүүсийн сэтгэгдэл ч монголчуудын маань ихэнх нь гутранги үзэлтэй, юмны муу талыг хардаг болчихсны илрэл гэж ойлгож болох юм. Хүн дандаа гэрэл гэгээтэй зүйлсийг төсөөлж, сайн сайхныг бодож явдаг бол амьдрал нь баяр баясгалангаар дүүрэх билээ. Тийм ч учраас "Амны билгээс ашдын билэг" хэмээх үгийг ухаант өвгөдийнхөө үгийг даган, сайн сайхан ирээдүйг төсөөлцөөд, түүндээ хүрэхийн тулд хичээцгээе, монголчууд аа.

Турахын дон шүглэсэн нийгэм

Энэ долоо хоногт манай удирдагч багшийн дааж төгсгөж буй 4-р курсийн оюутнууд маань дипломын ажлын илтгэлээ тавьсан юм. Манай семинар хэрэглэгчийн зан төлөвийг судалдаг тул оюутнуудын судалгааны ажил ямар нэг сэдэвт баригддаггүй. Энэ жил төгсч буй сэмпай нар маань Flow буюу урсалтын онолын үүднээс интернэт хэрэглэгчдийн зан төлөвийг тайлбарлах нь, дэлгүүрийн борлуулалтыг сайжруулахын тулд ямар арга хэмжээ авбал зохих, хотын өнгө үзэмжийг сайжруулахад яах хэрэгтэй вэ, Тоокёо Диснейлэндийн амжилтын нууц, LOHAS яагаад дэлгэрсэн гэх мэт олон янзын сэдвээр дипломын ажлаа бичсэн юм байна. Тэднээс хамгийн их сонирхлыг минь татсан нь "Турахын дон шүглэсэн нийгэм" хэмээх гарчиг бүхий илтгэл байлаа.

Эмэгтэй хүний гоо сайхныг харуулсан эртний сонгодог уран зургуудад махлаг эмэгтэй хүнийг дүрсэлсэн байдаг. Гэтэл өнөөгийн нийгэмд хүүхнүүд эрүүл мэндэд нь муугаар нөлөөлөхийг мэдсээр байж яагаад турахын тулд янз бүрийн арга хэрэглэх болов гэдгийг судалж, олон сонирхолтой дүгнэлт хийжээ. Ойрын хэдэн жилд жингээ хэт хассанаас 3 ч сайхан загвар өмсөгч охин нас барсан нь загварын шоунаас хэт туранхай загвар өмсөгчдийг хасч эхэлсэн билээ.

Анагаах ухааны ойлголтоор бол BRI (Body Mass Index) буюу биеийн өөхлөгийн үзүүлэлт 24,5-аас их бол тарган, 18-аас бага бол туранхай гэж үздэг. Гэтэл 18-аас бага BMI-тэй эмэгтэйчүүдийн 40 гаруй хувь нь, 18-24.5 BMI-тэй буюу хэвийн жинтэй эмэгтэйчүүдийн 80 гаруй хувь нь өөрийгөө тарган, илүү махтай гэж боддог аж (Тоог нь андуу тэмдэглэж авсан байж магадгүй гэдгийг болгооно уу).

Статистик үзүүлэлтээс харахад диет (жингээ хасах) хэмээх үзэгдэл өргөн дэлгэр болохоос өмнө, 50 жилийн өмнө аль ч насны эмэгтэйчүүдийн дундаж BRI ойролцоогоор 21 байсан юм байна. Эмэгтэйчүүдийн дунд диет дэлгэрснээс хойш залуу бүсгүйчүүдийн дундаж BRI жилээс жилд буурсаар одоо 18,5 орчим болоод байгаа бол эсрэгээрээ ахимаг эмэгтэйчүүдийнх өссөөр 23-д дөхөн очжээ. Юу хэлэх гэж байна вэ гэхээр, залуу насандаа диет хийж, хэт турвал нас ахихдаа таргалах магадлал нь нэмэгдэж байх шиг.

Гэх мэт олон тоо баримтыг дурьдсаны эцэст "Туранхай гэдэг ойлголт нь өөрөө тодорхой бус байдаг нь нийгэмд турахын дон шүглэх үндэс болжээ" хэмээн дүгнэсэн байна.

Үүнийг уншсан охид бүсгүйчүүл минь дотроо нэгийг тунгаана буй заа.

Arial Mon-ыг яах вэ?

Монголд компьютер өргөн хэрэглээ болох үед л энэ фонт хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг байсан. Өдгөө ч төрийн албан бичгүүд энэ фонтоор үйлдэгддэг бололтой. Ямар ч байсан УИХ-ын сайт дахь хуулийн санд байх хуулиуд энэхүү фонтоор бичигдсэн байсан.

Гэтэл Arial Mon маань бусад фонттойгоо хөрвөх чадваргүй. Олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн, стандарт фонт биш болохоороо тэр. Өөрөөр хэлбэл, Arial Mon дээр бичигдсэн ямар ч чухал материал тус фонт суугаагүй, гадаадад байдаг хүмүүсийн компьютерт чухам л нэг "арзайна" даа. Саяхан миний нэг таньдаг япон хүний төрийн бус байгууллага нь Монголын байгаль орчны бохирдлын талаар зурагт ном хэвлүүлэх гээд, Монголд нэг хүнээр зургуудын тайлбарыг орчуулуулсан чинь алдарт Arial Mon-оос болоод ажил нь хэд хоног алдагдаж, надаас Arial Mon фонтыг хуулж авч байж асуудлаа шийдсэн юм.

Тэгээд бодохоор монголчууд даяарчлалын үр шимийг хүртэхэд саад болох нэг зүйл нь бид чухал зүйл болох бичиг баримтаа олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдөх хэмжээнд хүргэж чадаагүй явдал юм шиг ээ. Бичгийн соёл гэдэг өнөө цагт тун чухал. Гэтэл эртний соёлт ард түмний минь оюуны их өв ганц фонтоос болоод ирээдүй хойчид маань ойлгогдохооргүй, үнэ цэнэгүй зүйл болон хувирвал хичнээн харамсалтай.

Сүүлийн үед элдэв форум, зарим блог дээр хүмүүс Arial Mon ашигласнаас болоод бичлэг нь хүнд бараг хэрэгцээгүй эд болчихоод байгаа нь их ажиглагдах юм. Форум дээр ч яахав, "арзгар" үсгийг Arial Mon-той хүмүүс нь "орчуулж" өгч бусаддаа тус болдог бол блог дээрх бичлэгүүд ингээд арзайчихаар унших ч хүсэл төрөхгүй биз ээ.

Arial Mon-ыг яах вэ, хүн ард аа? Ад үзсэндээ үүнийг бичээгүй юм шүү, ахиж дэвшээсэй гэсэндээ үзэг цаас (гар киборд) нийлүүллээ.

Маркетинг гэж...?

Zugeer l engiin heden ugeer todorhoiloh um bol Marketing gedeg ni “hend ch hereggui baraa buteegdehuuniig huga reklamdaj humuust ondor une hurgej hudaldah”-iig l sudaldag zuil
хэмээн нэг хүн Бүгдээрээд бичиж үлдээжээ. Өмнө нь бас миний бичсэн маркетингийн тухай танилцуулгад мөн л ижилхэн утгатай зүйл бичиж үлдээхэд нь би дуугүй л өнгөрөөсөн. Хэрүүлч юм болохоороо харин энэ удаа зүгээр өнгөрөөмөөргүй санагдав гсн. :-P

Нэгдүгээрт, тэр бараа бүтээгдэхүүн нь хэнд ч хэрэггүй юм бол зарах гэж буй хүндээ ч бас хэрэггүй байж таарна аа даа, тийм юмыг зарах, бүтээх гэж "махаа идэх" хүн яаж ч бодсон эрүүл биш. Компани байгуулж буй хүмүүс анх хүнд хэрэгтэй юм хийе гэж л эхэлдэг. Яваандаа буруу зам руу хальтрах нь бий ч, компанийн эрхэм зорилго бол хүний хэрэгцээг хангах явдал мөнөөс мөн.
Хоёрдугаарт, барааг нэг удаа өндөр үнэ хүргэж зарж болно, гэхдээ хэрэглэгчийн итгэл гэж алдаж болохгүй зүйл байгаа учраас жинхэнэ маркетингийн менежер хүн хэзээ ч өндөр үнэ хүргэж худалдахыг зорилгоо болгохгүй.

Та хэрвээ нэг газар ажилд орохоор өөрийн CV-г бичиж байлаа гэж бодъё. Та тэр газарт орох хэмжээний чадвартай гэж өөрийгөө үнэлж буй учраас л CV-г бичиж буй хэрэг. Өөрийгөө хуга рекламдаад орчихлоо гэж бодоход орсон хойноо баригдах тул худлаа зүйл бичиж чадахгүй. Маркетинг бол үүнтэй яг ижилхэн.

Тэгээд ч маркетинг нь дээрх хүний хэлсэнчлэн бараа бүтээгдэхүүнийг хийж дууссан хойно нь хэрэглэгчдэд "шахах" биш, харин ч эсрэгээрээ, бараа бүтээгдэхүүнийг бий болохоос нь өмнө хэрэглэгчдийн хэрэгцээнд нийцүүлэх үйл ажиллагаа юм шүү.