ЭМОС клуб номын баяр

ЭМОС клуб маань өдийг хүртэл гаргасан номнуудаа дахин хэвлүүлж, Улаанбаатар хот дахь "Интерном" номын дэлгүүрт номын баяраа хийлээ.

Энэ талаар Бүгдээрээ.мн дээр тавигдсан сурвалжлагыг уншицгаана уу.

Японы парламентийн ордон

9-р сарын 28-нд Японы парламентийн ордныг үзэхээр вимо сайтаар дамжуулан зар тарааж, 5-уулаа зорьсон билээ. Тэр тухай тэмдэглэлээ оройтуулж бичиж буйдаа хүлцэл өчье.

Уг нь шинэ ерөнхий сайд чуулганд оролцож үг хэлэх үеийг нь тааруулан очихоор эртнээс төлөвлөж, "тагнуул"-дуулсны эцэст товлосон боловч 2 өдрийн өмнө Фүкүдагийн туслахууд хэлэх үгийг нь бэлдэж амжихаа болиод, чуулганы хуралдаан 3 хоногоор хойшлогдсоны улмаас А төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлж чадсангүй. Гэхдээ Б төлөвлөгөө маань амжилттай болж, чуулганы хуралдаангүй болсон эрхэм гишүүн Кога бидэнд цаг гарган 2 цаг орчим ярьж хөөрч суусан билээ.

11:50-д ордны хашааны гадаа уулзахаар товлосон байсан боловч түрүүлж ирсэн нэг маань өөр жуулчдын багт андуурч ороод, аль хэдийн ороод тайлбарлуулаад явж байв. Утсаар дуудаж, бөөн юм болж байж хэдүүлээ нийлж аваад, эхлээд ордны хойно байдаг парламентийн гишүүдийн ордноор хальт шагайж, Ардчилсан Намаас парламентад сонгогдсон (өмнө нь Либерал Ардчилсан Намд байсан, өөрийн нутаг Фүкүока аймгаасаа нийт 6 удаа сонгогдоод буй), Япон-Монголын парламентийн бүлгэмийн ажлын хэсгийн дарга Кога Иссэй гишүүний ажлын өрөөгөөр оров. Монголд айлчлах үеэрээ хийсэн ажлууд, авсан зургуудаа сонирхуулж, бидэнтэй танилцсаны дараа бид "гол" ажлаа хийхээр гарав.

Японы парламентийн ордонг 17 жил зарцуулан бариад, 1936 онд ашиглалтад оруулсан аж. Мөн оныхоо 12 сард Хаант улсын парламент уг байшинд нүүн иржээ. Зүүн жигүүрт нь Төлөөлөгчдийн танхим, баруун жигүүрт нь Сенатуудын танхим байрлана. Гол хаалга нь ердийн үед хаалттай байх бөгөөд гишүүд хоёр жигүүрт байх хаалгаар ажилдаа морилдог аж. Харин гол хаалга нь эзэн хаан морилох, мөн сонгуулийн дараа шинэ гишүүд тангараг өргөх ёслолдоо оролцохоор ирэх, гадаадын төр засгийн хүндэт зочид ирэх үед л онгойно. Гол хаалгаар ороод байх үүдний танхимд хөшөөний 4 суурь байх боловч Ито Хиробүми (анхны ерөнхий сайд) , Итагаки Тайсүкэ (Дотоод хэргийн сайд), Оокүма Шигэнобү (8 дахь ерөнхий сайд) нарын Японд парламентат ёсыг бий болгоход үнэтэй хувь нэмэр оруулсан гурван хүний бүтэн хөшөө байрлаж, нэг суурь нь хоосон үлджээ. Эдгээр гурван хүнтэй эн зэрэгцэх хүн байгаагүйгээс гадна ирээдүйд гарч ирэх "мундаг" хүнд зориулж зай үлдээсэн нь энэ.

Үүдний танхимын хана нь Окинавагаас олборлосон, балар эртний чулуужсан эд зүйлсээр хийгдсэн байх бөгөөд чулуужсан мод, ургамал, амьтны үлдэгдэл ажиглагдах нь гайхам сонин. Мөн ордны шал нь өнгөц харахад жирийн мозайкаар хийгдсэн мэт боловч 10см өндөртэй чулуунуудыг босоогоор нь эгнүүлэн байрлуулж хийсэн эд тул он цагийн уртыг даах чадвартай гэнэ.

Үүдний танхимаас дээшээ өгсөх шат нь эзэн хааныг морилох үеэр улаан хивсээр бүрхэгддэг бөгөөд уг шатаар өгсвөл эзэн хааны амралтын өрөө эгц урдаас нь харагдана.

Хоёр талд нь парламент дахь намын бүлгэмүүдийн өрөөнүүд байх бөгөөд эзлэх суудлын хэмжээнээс нь хамаарч намуудад хуваарилдаг аж.

За тэгээд парламентийн чуулганы танхим. Гишүүд нь 1 давхарт байрлах гол хаалгаар ордог бөгөөд үүдэнд нь зогсох харуулууд чухал асуудлаар санал хураалт явуулах үед хаалгыг гаднаас нь түгжин, хэн ч нэвтрэх боломжгүй болдог байна. Хаалганы хажууд хүчилтөрөгчийн аппарат бүхий бяцхан бүхээг байсан нь сонирхолтой санагдав.

Мэдээж бидний нөхөд уг хаалгаар биш, 3 давхарт байх тусгай хаалгаар орон, иргэдэд зориулсан хэсгээс буюу дээрээс нь л харах эрхтэй. Индрийн ард байх өндөрлөн зассан суудалд спикер суун хуралдааныг удирдана. Хоёр талаар нь байгаа, хаалтаар тусгаарлагдсан хэсэгт сайд нар сууна. Парламентийн гишүүн биш л бол сайд нар ч гэсэн гишүүдийн хэсэг рүү нэвтрэх эрхгүй аж. Парламентийн гишүүдээс анх удаа сонгогдсон шинэ гишүүдэд нь урд эгнээний суудлууд оногдох бөгөөд олон сонгогдсон "хашир бурхи"-нууд ардуур залардаг юм байна.

Ингэж тэгсээр байтал үдийн хоол идэх цаг болж, эрхэм гишүүн Кога гишүүн биднийг парламентийн зоогийн газарт үдийн хоолонд урьсан юм.

Эрхэм гишүүд долоо хоног болгоны амралтын өдрүүдэд сонгогдсон тойрогтоо ажилладаг юм байна. Тэгээд 3 цагт нисэх буудал руу хөдлөх хүртлээ бидэнтэй сайхан яриа өрнүүлэв. Моринд дуртай тэрээр их сургуульд байхдаа морин спортын дугуйланд хүртэл явж байжээ. Моринд дуртай учраас Монголд маань ч дуртай болсон аж. Монголын гадаад харилцааны ур чадварыг үнэлж явдаг (Монгол нь БНСУ, БНАСАУ-тай хоёулантай нь найрсаг харилцаатай цөөхөн улсын нэг, мөн терроризмтай тэмцэх тэмцэлд үнэтэй хувь нэмэр оруулж буй), Монгол улсыг ардчилалд элэгтэй хүн бүхэн дэмжиж явдаг, гэхдээ эх орныхоо хөгжилд хамгийн их хувь нэмэр оруулах хүмүүс нь залуус та нар юм шүү, Монгол улс байгалийн баялгаасаа гадна хүнээ хөгжүүлж байж амжилтанд хүрнэ гэх мэт сургамжтай үг айлдаж байлаа.

Эцэст нь биднийг парламентийн ордон үзэж сонирхох боломж олгосон эрхэм гишүүн Кога Иссэй, парламентийн гишүүний туслах Кога Мадока, хүрэлцэн ирсэн найзууддаа баярласнаа илэрхийлье.

世界地図

試験勉強が思うまま進まぬ日々が続く。

現実逃避に何気なく地図を見るのも好き。

写真は世界のSNSの勢力図。
日本はUnidentifiedとなっているが、ご存知の通りミクシィのオレンジに染まる。
モンゴルはHi5。確かにモンゴル人が圧倒的に多い。そこで昔の友達や同級生、顔見知りにも沢山会っちゃっている。そして、写真公開も凄い。みん なの近況は写真から伺える。なぜ言語も文化も違う中南米の国々と同じ色に染まったのかは別として、モンゴルを近い将来VIMOの暖かいグリーンにするのが 俺の願望。

初のモンゴル語版SNSのVIMOが文化の近い日本のミクシィと同類のSNSだし、運営者である私たちも頑張っているし、手応えはある。

ただ、卒論のテーマにもしちゃっているけど、ビジネスとしてどう成功させるかはまだ不安だ。

以上

Кавада Рюүхэй ба Монголд үгүйлэгдэж буй тэмцэгчид

Саяхан болж өнгөрсөн Японы парламентийн дээд танхимын сонгуульд хүний эрхийн төлөө тэмцэгч хэмээн алдаршсан Кавада Рюүхэй гэгч 31 настай залуу хамгийн өрсөлдөөн ихтэй Токио хотын тойрогт бие даан нэрээ дэвшүүлж, эрх баригч Либерал Ардчилсан Намын 12 жил парламентэд суусан туршлагатай улс төрчийг ялж сонгогдсон юм.

Яагаад түүнийг онцлох болов оо гэхээр тэр 6 сартайдаа цусны өвчтэй болох нь тогтоогдож, 7 настайгаасаа цус өтгөрүүлэх эмчилгээ хийлгэж эхэлжээ. Гэтэл 3 жилийн дараа эмчилгээний үеэр ДОХ-ын халдвар авсан нь тогтоогдсон бөгөөд тэр үед 30 нас хүртлээ амьдарна гэж бодоогүй хэмээн ярьсан байдаг. Түүнтэй төстэй байдлаар хохирсон хүн Японд маш олон гарсан гэдэг.

Кавада ДОХ-ын халдварыг тараасан дээрх хэрэгт буруутай хүмүүст хариуцлага тооцуулахаар хохирогчид шүүхэд гомдол гаргахад 17 настайгаасаа нууц нэрээр оролцож эхэлсэн байна. 2 жилийн дараа буюу 1995 онд жинхэнэ нэрээ зарлажээ. Тэдний тэмцэл үр дүнд хүрч, 1996 оны 3-р сард шүүх тэдний талд шийдвэр гаргасан юм. 1997 онд "Кавада Рюүхэй ба Хүний эрхийн төлөө тэмцэгчид" байгууллагаа байгуулж, хүний эрхийн төлөө тэмцлээ үргэлжлүүлж иржээ.

Энэ жил улс төрд орохоор шийдсэн түүнийг дэмжигчид маш олон байгааг Токиогийн иргэд түүнд итгэл хүлээлгэж парламентийн танхим руу илгээсэн явдал илтгэж байна.

Түүний талаар япон, англи википедиа дахь өгүүллийг эндээс уншина уу. 川田龍平, Ryuhei Kawada

Монголд ялзарсан төрийн эсрэг иргэний хөдөлгөөнүүд өөрсдөө хууль зөрчин байж тэмцэж буй. Тэднийг масс дэмжиж буй авч нийгмийн боловсролтой хэсгийнхэн арай өөр зүйлийг хүсэн хүлээж буй мэт. Төрийг цэвэрлэх, үүний тулд хуулиар хүлээн зөвшөөрөгдсөн байдлаар тэмцэх, хуулийн мэдлэгээ ашиглан хүмүүсийг хулгайч луйварчдаас хамгаалах хэн нэгэн өнөөдөр Монголд үгүйлэгдэж байна. Ард түмэн шилийн сайн эрст талтай байдаг ч тэглээ гээд хэзээ ч тэднээр улс орноо удирдуулна гэдэггүй, яагаад гэвэл төрийг удирдах нь мэдлэг чадвар шаардсан ажил. Тийм болохоор шилийн сайн эрсийн "араас орж" гудамжны тэмцэл явуулж буй иргэний хөдөлгөөнийхөн төрд төлөөлөгчтэй боллоо гээд төрийг төвхнүүлж, эрүүлжүүлж чадах эсэх нь эргэлзээтэй гэж би хувьдаа боддог юм.

Ямартай ч Монголын улс төр эрүүлжүүлэхт ороод удаж байгаа нь үнэн. Түүнээс гарах гарцыг ард түмэн хайж байгаа нь ч үнэн. Ардчилсан Нам, МАХН хоёр ханцуйн дотроо гар гараа барилцан, ард түмнээсээ сэм нийлж нам хуйвалдаад, хэн нь ч төрийн толгойд гарсан ялгаагүй мэт санагдах болж. Баабартангууд Ардчилсан намын "маанийг уншиж", МАХН-ынхы доторх хагарал зөрчил тэдний мөхлийг ёрлож буй гэдгийг ард түмэн чимээгүйхэн толгой дохин хүлээн зөвшөөрч буй.

Учир иймээс ирэх жилийн сонгуульд одооноос гадаад дотоодод өндөр боловсрол эзэмшсэн, улс төрийн бохир тогоонд гараа дүрж амжаагүй, албан тушаалыг зорилгоо биш арга хэрэгслээ болгон ард түмэндээ өөрийгөө зориулахыг тэргүүнд тавьсан шилдэг залуусаа сойвол ямар вэ? Хэтэрхий утопист сонсогдож байна уу? Гэхдээ өнөөгийн Монголын улс төр танд таалагдахгүй байгаа биз дээ? Яавал дээр вэ?

Сүх далайтал үхэр амар

Алдаагаа давтдаггүй хүн ухаантай хүн
Бусдын алдаанаас суралцдаг хүн мэргэн хүн

8-р сарын 1-нд АНУ-ын Миннесота муж улсын Миссисипи мөрөн дээгүүр тавьсан хурдны замын гүүр хэдхэн хоромд нуран унаж, 5 хүн нас барж, хэдэн арван хүн гэмтэж бэртэн, сураггүй алга болсон хүмүүсийг хайх ажил нь бэрхшээлтэй тулгарч буй. Одоо ч мөрний ёроолд живсэн машинууд, эвдэрсэн гүүрний хэлтэрхий эмгэнэлт явдлыг илтгэн байсаар байна. Уг гүүрийг ноднин АНУ-ын Тээврийн Яам бүтцийн доголдолтой хэмээн тодорхойлсон боловч ямар нэгэн засвар үйлчилгээ хийгээгүй байна. Харин ниргэсэн хойно нь хашгирав гэгчээр уг хэрэг явдлын дараа АНУ даяар байдаг нийт гүүрний 25 хувь нь засвар шаардлагатай бөгөөд нурсан гүүртэй ижил бүтэцтэй гүүрнүүдийг яаралтай шалгах хэрэгтэй хэмээн мэдэгдэв. Япон улс өөрийн орон дахь гүүрнүүдээ хэрхэн арчилж буйг шалгатал, 80 хувь нь тогтмол үзлэг, засвар нь хугацаандаа хийгдээгүй байсан нь илрэв. Харин Монголд?

Хэдэн жилийн өмнө Тэрэлж хүрдэг ганц замд байдаг модон гүүр нуран унаж, жуулчдыг ганц нүүр тахалдаг газраа аваачихад хүндрэл учирч байсан. Бас Улаанбаатар хотод байх Маршалын гэж алдаршсан гүүр монголчуудын хэнэггүйг илтгэн эвдэрхий хэвээрээ л байгаа. Осолдохгүй Энхтайвны гүүрийг барьж өгсөн өнөөх хятадуудаа холгон тэдний тусламжаар засуулдаг боловч хэлтэрхий нь хагарч унах гэх мэт асуудал гарч л байсан. Азаар АНУ-д болсон эмгэнэлт явдал шиг хүний аминд хүрсэн айхтар том осол дуулдахгүй юм.

Зам, гүүр гэдэг байнгын арчилгаа шаардаж байдаг эд. Үүнийг хариуцдаг Барилга Хот Байгуулалтын Яам энэ “завшаан”-ыг ашиглаад ямар нэг арга хэмжээ авч, улс орон даяарх зам гүүрнүүдээ шалгаасай. Энэ зуны Монголын улс төр халуун болж, ерөнхий сайд маань танхимынхаа гишүүдээс гурваар нь сор залахаар шийдсэн сураг дуулдана. Дээдэс маань эрх мэдлээ булаацалдаж байх хооронд харин ард иргэд хохирсоор л… Ниргэсэн хойно нь хашгирдаг зангаасаа салж, урьдчилан арга хэмжээ авч байхын чухлыг Ми-8 нисдэг тэрэгний осол, мөн энэ удаагийн АНУ-д болсон осол сануулах ёстой билээ.

Ажилчин гаргаад хөгжих үү, оюутан илгээж хожих уу?

Солонгост хар ажил хийх эрх олж авах гэж монголчууд төв цэнгэлдэх хүрээлэнд хөөрхөн дажин үүсгэжээ. Их хуралд сонгогдохын тулд Солонгос явуулна гээд амлачихсан төрийн түшээд нь тийм ажлыг дэмжихээс өөр яахав. Манай "ядарсан" эдийн засагт их том нэмэр болж байгаа гэлцээд л, алгаа ташин, цүндгэр гэдсээ илсээр хөөрхий иргэдээ үдэж гаргана даа. Уг нь манай эдийн засаг чинь мөнгө нь илүүдээд байгаа юм гэнэ лээ. Тэгээд л төсвөө нэмээд байгаа юм гэсэн шүү.

Уул шугамандаа бол удирдагч хүн алсын хараатай байх ёстой гэжугаа. Гэтэл өнөөгийн Монголын дарга нар масст таалагдахын тулд тэдэнтэй адилхан "сэтгээд" байх шиг. Өнөө маргаашаа харсан, хэдэн зоосны төлөөх өрсөлдөөнөөс илүүтэйгээр 20, 30 жилийн цаадахыг тольдсон мэргэн ухаан хэрэгтэй байгаа бус уу?

Шулуухан хэлье. Ажилчин гаргаад улс орон хөгждөггүй. Харин ажилчин авсан улс л улам баяжиж байгааг бид бэлээхэн харж байна. Япончууд Филиппин зэрэг Зүүн өмнөд Азийн улсууд болон Бразилаас ажилчид ихээр авдаг. Японд хөгшчүүлийг асардаг, аяга таваг угаадаг ажил хийхэд тэдгээр ажилчид эх орондоо байгаагаас хэд дахин илүү цалин авдаг. Япон өртөг өндөртэй болохоор зардал нь ч хэд дахин нэмэгдэх л байх. Гэхдээ мэдээж хурааж хумьсаар хэдэн зоостой болно. Ер нь бол иймэрхүү хар ажилчдын ихэнх нь "шингэдэг", нутагтаа буцсан нь ч хариад их цалинтай ажил хийх боломжгүй байтал их мөнгөний амт авчихсан учраас буцаж очих арга сүвэгчилж эхэлдгийг янз бүрийн судалгаанууд харуулж буй. Монголчууд үндсэрхэг үзэлтэй тул бүгд харина гэж хэлэх хүн гарч магадгүй л дээ.

Солонгост Монгол таун гэж үүслээ, тэнд монголчууд нутагтаа байгаа юм шиг л хайрлаж дурлаж, салж сарниж, баяжиж, ядуурч, зовж, жаргаж байна. Харин тэдний тоо нэмэгдсээр ирсэн нь маргашгүй үнэн. Ард нь тэднийгээ үдэж гаргаад, бөртийтлөө хүлээх аав ээж нь хөгширсөөр...
Тэд өөрсдөө өнгөрсөн хүмүүс болохоор үр хүүхдээ л сайн боловсролтой болгоё гэж бодох нь элбэг. Харин өөр соёлд, харь хэлээр шулганан өсч өндийх тэд нь эргээд Монголоо ойлгодог болж өсөх нь эргэлзээтэй.

Харин эрдэм сурахаар харь газрыг зорьж буй оюутнуудын хувьд? Мэдээж тэдэн дунд очсон газраа үлдэж хоцрох хүн бийг үгүйсгэхгүй. Гэхдээ тэдний ихэнх нь эх орныхоо болон өөрийнхөө ирээдүйд итгэдэг, түүнийхээ төлөө одоо хөрөнгө оруулалт хийж буй хүмүүс. Тиймээс 20, 30 жилийн дараа тэд л Монгол орныг авч явах болно. Тэр цагт боловсрол мэдлэгээр бусад улсаас хоцрохгүй байж, дэлхийн хөгжилтэй хөл нийлүүлэн алхая гэвэл оюутан залуусаа дэмжих хэрэгтэй билээ.

Өнөөдөр засгийн газрын тэтгэлэг, гадаад улсын тусламжаар шилдэг залуус маань олноороо гадаадад суралцахаар одож байна. Сонгуульд өрсөлдөх гэж буй эрхмүүд маань Солонгос руу ажилчин явуулна гэж биш, Америк, Япон, Герман руу оюутан илгээнэ гэсэн амлалтаар өрсөлддөг байгаасай гэсэндээ үүнийг тэрлэлээ.

Түвшин, төвшин? Охидууд?

Сүүлийн үед ВИМО нээгдсэнээс хойш монголоор, кирилл үсгээр бичих боломж тун ихэслээ. Уг нь өөрийгөө монголоор харьцангуй зөв бичдэг гэж боддог ч эргэлзээтэй зүйлс олон байх юм.

Хамгийн эхлээд түвшин, төвшин хоёрын ялгаа.
Уг нь дунд сургуульд байхад монгол хэлний багш маань яахын аргагүй "Мэдлэгийн түвшин, амар төвшин" гэж зааж байсан. Гэтэл сүүлийн үед ном сонин, хүмүүсийн бичлэгийг хараад байхад "усны төвшин, түвшин амгалан" гэж бичицгээгээд байх юм. Бүүр толгой эргэчихлээ байна.

За байз, өөр чинь юу байдаг билээ? Өөр гэснээс өөр гэдэг утгыг манайхны зарим нь өшөө гэдэг үгээр илэрхийлдэг. Уг нь монгол хэлний тайлбар тольд өшөө гэдэг үг ганц л утгатай (өшөө хорсол) гэдэг утгаар орсон байдаг. Гэтэл орос хэл "гадарладаг" хүмүүс ещё гэдэг үгийг чамирхаж хэрэглэх болсноор өшөө гэдэг үг өнөөгийн монгол хэлэнд нэвтэрчээ. Уг нь бид алимыг яавлаг, гадилыг банан гэдэг байснаа засч чадсан түүхтэй юмсан.

Бас нийтлэг ажиглагдаж байгаа нь олон тооны нөхцлийг давхардуулж залгаж байгаа явдал.
Охин→охид гэж олон тоо үүсдэг байтал охидууд гэж ярьж бичих болжээ. Охид байхад ханахгүй, цөөхөн санагдаад байдаг юм байх даа.

Өө, уг нь нэлээн хэдэн юм бичье гэж бодож байсан чинь санадаггүй шүү. Хүмүүс энэ талаар санал бодлоо хуваалцана уу.

Fabless, outsourcing

Fabless гэдэг үг сонсч байсан уу? Англи хэлний fabrication буюу үйлдвэрлэл гэдэг үг дээр үгүйсгэсэн утга бүхий -less дагаварыг залгаж үүсгэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл fabless company гэдэг нь үйлдвэрлэгч мөртлөө үйлдвэргүй компаниудыг хэлнэ. Та бидний сайн мэдэх Nike бол тэдний нэг. Nike компани дэлхий даяар тархсан 700 гаруй үйлдвэртэй гэрээ байгуулж, өөрийн бүтээгдэхүүнээ үйлдвэрлүүлдэг.

Фаблэсс компаниуд ийнхүү өөрийн гэсэн үйлдвэргүй тул тогтмол зардал нь маш бага, хамгийн гол нь судалгаа хөгжүүлэлт, дизайн зэрэг зүйлд мөнгөө зарцуулдаг тул бусад компаниас дутуугүй чанартай бүтээгдэхүүнийг хямд өртгөөр хэрэглэгчдэд хүргэж чаддаг. Сүүлийн үед мэдээлэл харилцааны технологийн хөгжлийг дагаад ийм бизнес загвар бүхий компаниуд их амжилт олж байгаа.

Тэгэхээр фаблэсс компаниудын амжилтын амин сүнс нь аутсорсинг юм. Ер нь компанийн захирал гэдэг албан тушаалаас бусад ажлыг аутсорс хийх боломжтой ч гэж яригддаг. Тэгэхээр ойрын ирээдүйд ганцхан захирал гэсэн орон тоотой компаниуд хэдэн арван мянган ажилтантай акулуудтай тулалдаж ялах боломжтой болох биз ээ.

Фаблэсс компаниуд хамаг хөрөнгөө шавхан байж шинэ бүтээгдэхүүн бий болгоод, түүнийгээ бусдаар хийлгүүлэхээр чинь нууцаа алдчих юм биш үү, дуурайгаад хийчихвэл яах вэ гэх асуулт төрж магадгүй юм. Патент, зохиогчийн эрх, лиценз зэрэг оюуны хөрөнгө нь энэ бүхнээс хамгаалдаг. Манай бүтээгдэхүүнийг яаж хийх аргыг захиалга авсан үйлдвэр мэдэж авчихаад, дараа нь өөрсдөө хийж зарсан байвал аль ч улсын шүүхэд хандахад ялалт манай талд. Гэхдээ 100 хувь үгүй болгож чадахгүй л дээ. Тиймээс тэрхүү эрсдлийг зөв тооцох, найдвартай харилцагчтай болох нь их чухал.

Харин аутсорсингийг хүлээн авагч талаас юу шаардагдах вэ? Ердөө л фаблэсс компанийн шаардлагыг биелүүлж чадах өндөр мэдлэг чадвар, итгэлтэй байдал л хэрэгтэй.

Монголчууд маань цөөхөн хүн амаа өндөр боловсрол мэдлэгээр цэнэглэж чадвал эхлээд аутсорсингийг хүлээн авах чадалтай болно, тэр цагт монголчуудын хийсэн бүтээгдэхүүнүүд гадаадын компанийн нэр дээр гэлээ ч дэлхий даяар хэрэглэгдэнэ. Харин дараа нь өөрсдөө аутсорсинг хийх хэмжээнд хүрэх ёстой. Тэр үед дэлхийн зах зээл Монгол брэндүүдийн өмнө нээгдэх болно. Аль юм болгон жижиг ярьж, жижиг сэтгэж суух вэ? Дэлхий маань улам л "жижигхэн" болоод байна шүү дээ. Ухаанаа уралдуулцгаая.

Монгол маягийн мөрөөдөл

Би монгол хүний саруул ухаанд итгэдэг.
С.Зориг

American Dream гэдэг нэр томъёо байх. Европоос ядуучууд эрх чөлөө, аз жаргал, эд баялаг хайн Америк руу олноороо шилжин ирж байх үеэс энэ хэллэг бий болжээ. Америкчууд ч хүсэл мөрөөдлөөр жигүүрлэсэн залуусыг өөрийн иргэн болгон, "америк мөрөөдлөө" биелүүлсэн хүмүүсийн тухай үлгэр шиг түүхийг кино, урлагтаа тусган рекламдсаар өдгөө дэлхийн тэргүүлэгч гүрэн болтлоо өсч дэвжжээ.

Харин монголчуудын хувьд Mongolian Dream гэж нэрлэж болохуйц нэгэн үзэгдэл байдаг нь, яаж ийж байгаад Монголоос гараад, гадаадад очиж ажиллаад хэдэн төгрөг хурааж, эргэн ирэхдээ өөрийн гэсэн орон сууц, машинтай болох гэсэн мөрөөдөл. Өнөөдөр Солонгос, Япон, Чех, Америк гээд олон оронд монголчууд тэндхийнхний төлөө хөлс хүчээ урсгаж буй. Яагаад тэндхийнхний төлөө гэж хэлэв гэхээр, харьд суугаа монголчуудын бий болгосон баялгийн ихэнх нь эздэд нь ногддог болохоор тэр. Тэд сайн ажилчин хэмээн эзэддээ үнэлэгддэг.

Гэтэл Монголдоо үйл ажиллагаа эрхэлдэг бизнесмэнүүд монгол ажилчин авъя гэхээр тэр сайн ажилчид нь тун ховор. Тиймээс л хятад барилгачид Монголд дүүрэн болчихоод байгаа бус уу? Яагаад монголчууд эх орондоо өдөрт 15, 6 цаг биш юм аа гэхэд 8-10 цаг ажиллаад, сард мянган доллараа байг гэхэд 2, 300 доллар аваад сайхан амьдарч болдоггүй юм бол? Гадаадад ажилласнаараа их цалин авч байж болно оо, гэхдээ түүний төлөөс нь залуу нас, эрүүл мэнд, эх орон, гэр бүл. Гадны хүний төлөө ажиллахаараа морь нохой мэт зүтгэдэг хэрнээ монгол эзний төлөө бол "түй май, салаавч".

Төр нь ч гэж төр. Тойргийнхоо залуучуудыг Солонгос явуулна гэсэн амлалт өгч УИХ-д сонгогдоцгоосон эрхэм түшээдийн балгаар аж ахуйн ажилтай зууралдан, Солонгосчуудын аяар хөдөлж, иргэдээ доромжлуулж ч байх шиг. Хувийн компаниуд гадаад руу ажиллах хүч гаргаж болоод байхад яагаад заавал төр гараа дүрж, иргэдээ гадаад руу "цөлөх" ёстой болж байна аа? Ер нь хараад байхад мөнгөний үнэр л ханхалвал өлсгөлөн ноход шиг үсчиж байдаг төртэй улс юм аа даа, бид. Төр бизнест хэт оролцоод байвал чөлөөт өрсөлдөөн, эдийн засгийн эрүүл орчин гэдэг юм оршин тогтнох гэж мөн ч их зовно доо, зайлуул.

Гарах гарц ойлгомжтой, жижиг дунд бизнесийг дэмжих төрийн бодлого. Түүнээс биш, төр гэдэг маань иргэдийнхээ шаардсан болгоныг биелүүлээд байдаг авралт бурхан биш. Төсвийн хэмжээ нь ихсээд л байдаг, төрийн толгой томроод, зарлага нь нэмэгдээд л байдаг. Ер нь эрхэм түшээд маань заавал үнэтэй модон сандал дээр сууж байж л мэргэн цэцэн хууль гаргадаг хүмүүс бололтой. Хуралдааны танхимаа засаад л, янзлаад л байх юм. Гэтэл Монголдоо бизнес хийгээд, амьдрал ахуйгаа өөд нь татчихъя гэсэн хүмүүс нь төрийн хүнд суртлын машинтай тэмцэх гэж хамаг байдгаа шавхаад, нэг бол бусдын өрөөсөн дугуй болж, бялдууч зусар загнаж байж бизнесээ хөл дээр нь босгох, нэг бол цагаан тугаа өргөн бууж өгөөд, төрийн хишиг горьдсон ядуу нэгэн болох л зам байх шиг. Боже мой.

Гадаадад гарч эрдэм сурах нь зөв өө, харин бусдын "боол" болж залуу насаа үрэх нь хайран. Бид харалган төрийнхөө золиос болж яваа нь үнэн ч төр гэдэг маань ард түмний толин дахь тусгал гэгддэг тул бид өөрсдөө харалган болж таарна.

Монгол хүн Монголдоо цалингаараа хангалуун амьдардаг болох, тийм "Монгол мөрөөдөл"-ийг зүрх сэтгэлдээ тээж явцгаая л даа, хүмүүс ээ. Түүний тулд бид өөрсдийгөө өөрчлөх ёстой. Ажилчид нь ажилдаа үнэн сэтгэлээсээ хандацгаая. ажил олгогчид нь ажилчдынхаа амьдрал ахуйг анхаарцгаая. Төр нь ажил олгогчдоо дэмждэг болъё. Болохгүй бүтэхгүй зүйлээ бусдын буруу болгож өөрсдийгөө хуурахаа больцгооё.

Тэгж байж монгол хүний гараар Монгол орон маань цогцлон босно шүү дээ.
Төрийн минь сүлд өршөөг.


За, за, хадуурахаасаа өмнө босч хар цайгаа чанаж ууя чихшиг. Сургуулиа удахгүй төгсөөд, өөрийн монгол мөрөөдлөө биелүүлэхээр аян замдаа гарна аа.

Манай ерөнхийлөгч

Монгол Улсын ерөнхийлөгч Н.Энхбаяр Бурхан багшийн мэндэлсэн их дүйчин өдрийг тохиолдуулж телевизээр ард түмэндээ мэндчилгээ дэвшүүлсэн гэнэ ээ. Манай ерөнхийлөгч ард түмнээ мундаг мэдэрчийнаа, аргагүй л бүх ард түмний эв нэгдлийг илэрхийлэгч мөн дөө...

Байз, CIA World Factbook-д бичсэнээр бол Монголын иргэдийн тэн хагас нь л Буддист юм байна.
Buddhist Lamaist 50%, Shamanist and Christian 6%, Muslim 4%, none 40% (2004)
гэж байна.
Тэгэхээр манай ерөнхийлөгч чинь "Монголын ард түмний эв нэгдлийн бэлгэ тэмдэг" учраас 12-р сарын 25-нд Христ гэгээнтний түмэн өлзий гийсэн өдрийг тохиолдуулж христийн шашинт ард түмэндээ хандаж үг хэлэх, бас 4-р сарын 20-нд эзэн богд Мухамедын төрсөн өдрийг тохиолдуулж цэнхэр дэлгэцээр гэгээн дүрээ харуулан исламын шашинт ард түмэндээ мэндчилгээ дэвшүүлэх ажлаа мартаагүй байх гэж найдаж байна. Харин шашингүй 40 хувийг нь гомдоочих вий дээ, тэхдээ манай ерөнхийлөгч ухаантай юм чинь нэг арга бодсон байлгүй дээ. Өөрийнхөө төрсөн өдрөөр ард түмэндээ сайхан яваагаа харуулчихад л хаваасаг.

Манай ерөнхийлөгч мундаг шүү.